content_ex_20251216_112856_580280ca59 - PDF to Document
Published on Aug 30, 2026
Description:
หนังสือเรียนสาระทักษะการเรียนรู้
รายวิชา คิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
รหัสวิชา ทร02029
หลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน
พุทธศักราช 2551
ระดับประถมศึกษา/ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น
ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
ผู้เรียบเรียง : พรปรีณัน เขมาภรณ์, อภินันท์ จันทองแก้วหนังสือเรียนสาระทักษะการเรียนรู้
รายวิชา คิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง รหัสวิชา ทร02029
ระดับประถมศึกษา/ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น/ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
จัดพิมพ์ : หจก.โรงพิมพ์ประยูรการพิมพ์
118/6, 118/7, 118/8 หมู่ที่ 1 ถ.นครศรีฯ-ทุ่งสง ต.ช้างซ้าย
อ.พระพรหม จ.นครศรีธรรมราช 80000
075-446155, 081-8959142, Fax. 075-324431
จัดจ�ำหน่ายโดย : บริษัท ป.อินเตอร์พริ้น แอนด์ ดีไซน์ จ�ำกัด
171 หมู่ที่ 1 ถ.นครศรีฯ - ทุ่งสง ต.ช้างซ้าย อ.พระพรหม
จ.นครศรีธรรมราช 80000
075-446155, 081-8959142, Fax. 075-324431
พิมที่ : หจก.โรงพิมพ์ประยูรการพิมพ์
118/6, 118/7, 118/8 หมู่ที่ 1 ถ.นครศรีฯ-ทุ่งสง ต.ช้างซ้าย
อ.พระพรหม จ.นครศรีธรรมราช 80000
075-446155, 081-8959142, Fax. 075-324431
นายประยูร เงินพรหม ผู้พิมพ์และโฆษณาค�ำน�ำ
หนังสือเรียนตามหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 โดยส�ำนักงาน
ส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยได้ก�ำหนดกรอบสาระการเรียนรู้สาระทักษะการเรียนรู้รายวิชา
คิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงรหัสวิชา ทร02029ระดับประถมศึกษา/ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น/ระดับมัธยมศึกษา
ตอนปลาย แบ่งออกเป็น 3 บท ดังนี้บทที่ 1 หลักการและปรัชญาคิดเป็น, บทที่ 2 ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง, บทที่ 3
การบูรณาการ คิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
ในหนังสือเล่มนี้แบ่งเนื้อหาตามรายละเอียด ค�ำอธิบายรายวิชา โดยศึกษาจากสาระและมาตรฐานการเรียนรู้
ที่ก�ำหนดไว้แบบทดสอบเพื่อเป็นการทดสอบความรู้เมื่อศึกษาจบ ผู้เรียนสามารถฝึกทักษะ โดยการท�ำใบงานหรือ
กิจกรรมท้ายบทเรียน เพื่อประเมินความรู้ความเข้าใจในการศึกษา
ผู้จัดท�ำหนังสือ มุ่งหวังให้ผู้เรียนมีความรู้ความสามารถศักยภาพในการศึกษาค้นคว้าหนังสือเรียนนี้เพื่อน�ำไป
ใช้ในการเรียนรู้และใช้ในชีวิตประจ�ำวัน ตลอดจนผู้ที่สนใจทุกท่าน
คณะผู้จัดท�ำสารบัญ
ค�ำน�ำ
สารบัญ
โครงสร้างรายวิชา
ค�ำอธิบายรายวิชา
รายละเอียดค�ำอธิบายรายวิชา
ค�ำแนะน�ำในการใช้หนังสือ
แบบทดสอบก่อนเรียน
บทที่ 1 หลักการและปรัชญาคิดเป็น 1
เรื่องที่ 1 แนวคิดของปรัชญา “คิดเป็น” 1
เรื่องที่ 2 ความหมายของ “คิดเป็น” 1
เรื่องที่ 3 หลักการของการ “คิดเป็น” 2
เรื่องที่ 4 ลักษณะของคน “คิดเป็น” 2
เรื่องที่ 5 กระบวนการ “คิดเป็น” 3
กิจกรรมท้ายบทที่ 1 6
บทที่ 2 ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 7
เรื่องที่ 1 ความเป็นมาของหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 7
เรื่องที่ 2 หลักแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 9
เรื่องที่ 3 เศรษฐกิจพอเพียงกับทฤษฎีใหม่ตามแนวพระราชด�ำริ 16
กิจกรรมท้ายบทที่ 2 22
บทที่ 3 การบูรณาการ คิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 23
เรื่องที่ 1 คิดเป็นแบบพอเพียง 23
เรื่องที่ 2 การบูรณาการ คิดเป็นกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 26
เรื่องที่ 3 ความคิดริเริ่มและความพยายามฟันฝ่าอุปสรรค 28
กิจกรรมท้ายบทที่ 3 31
ภาคผนวก 33
แบบทดสอบหลังเรียน 35
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน - หลังเรียน 36
เฉลยกิจกรรมท้ายบทเรียน 37
บรรณานุกรม 43
คณะผู้จัดท�ำ 44โครงสร้างรายวิชา คิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ทร02009
แนวคิด
หากผู้เรียนสามารถรู้และเข้าใจเกี่ยวกับ หลักการและปรัชญาคิดเป็น ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงความพอประมาณ
ความมีเหตุผล การมีภูมิคุ้มกันที่ดีรวมไปถึงการบูรณาการทักษะเศรษฐกิจพอเพียง หากผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจ
ในเรื่องนี้ก็จะท�ำให้สามารถน�ำไปใช้ในชีวิตประจ�ำวันได้
ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง
ผู้เรียนสามารถ
1. อธิบายหลักการและปรัชญาคิดเป็นได้
2. รู้และเข้าใจความพอประมาณ
3. น�ำการบูรณาการทักษะเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ�ำวันได้
ขอบข่ายเนื้อหา
บทที่ 1 ปรัชญาคิดเป็น
บทที่ 2 ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
บทที่ 3 การบูรณาการคิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงค�ำอธิบายรายวิชา คิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง จ�ำนวน 1 หน่วยกิต
ระดับประถมศึกษา/ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น/ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
มาตรฐานที่ 1.4 มีความรู้ความเข้าใจ ทักษะ และเจตคติที่ดีต่อการคิดเป็น
ศึกษาและฝึกทักษะเกี่ยวกับเรื่องต่อไปนี้
- หลักการและปรัชญาคิดเป็น
- ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
- ความพอประมาณ
- ความมีเหตุมีผล
- การมีภูมิคุ้มกันที่ดี
- ความรู้ที่จ�ำเป็น เช่น วิธีการวิเคราะห์รายรับ-รายจ่าย รู้วิธีการประหยัด
- คุณธรรม เช่น มีวินัยในการใช้จ่าย ซื่อสัตย์สุจริต ประหยัด ฯลฯ
- คิดเป็นแบบพอเพียงจากกรณีตัวอย่างผู้ประสบความส�ำเร็จด้านเศรษฐกิจพอเพียง
- การบูรณาการ ทักษะเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อน�ำไปใช้ในชีวิตประจ�ำวัน
การจัดประสบการณ์การเรียนรู้
ควรจัดในลักษณะของการบูรณาการทักษะต่างๆไปพร้อมกับการสร้างสถานการณ์ในการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์
เพื่อฝึกให้ผู้เรียนได้ฝึกเรียนรู้เกี่ยวกับการคิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนรู้ด้วยตนเอง
ที่ท�ำให้การเรียนรู้ด้วยตนเองประสบความส�ำเร็จ และน�ำความรู้ไปใช้ในวิถีชีวิตให้เหมาะสมกับตนเอง ชุมชน และสังคม
การวัดและประเมินผล
ใช้การประเมินจากสภาพจริงของผู้เรียนที่แสดงออกเกี่ยวกับการคิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงรายละเอียดค�ำอธิบายรายวิชา คิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ทร02029
จ�ำนวน 1 หน่วยกิต
ระดับประถมศึกษา/ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น/ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
มาตรฐานที่ 1.4 มีความรู้ความเข้าใจ ทักษะ และเจตคติที่ดีต่อการคิดเป็น
ที่ หัวเรื่อง ตัวชี้วัด เนื้อหา จ�ำนวน
(ชั่วโมง)
1 คิดเป็นกับปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง
1. สามารถสรุปหลักการและ
ปรัชญาการคิดเป็นได้
2. รู้และเข้าใจปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง
3. สามารถบูรณาการทักษะ
การคิดกับปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียง เพื่อไปใช้ในชีวิต
ประจ�ำวัน
4. มีเจตคติที่ดีต่อการด�ำเนิน
ชีวิตแบบพอเพียง
1. หลักการและปรัชญา “คิดเป็น”
2. ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
ความพอประมาณ ความมีเหตุมีผล
การมีภูมิคุ้มกันที่ดีมีความรู้
ที่จ�ำเป็น เช่น วิธีการวิเคราะห์
รายรับ-รายจ่าย รู้วิธีการประหยัด
มีคุณธรรม เช่น มีวินัยในการใช้จ่าย
ซื่อสัตย์สุจริต ประหยัด ฯลฯ
3. คิดเป็นแบบพอเพียงจากกรณี
ตัวอย่างผู้ประสบความส�ำเร็จด้าน
เศรษฐกิจพอเพียง
4. การบูรณาการทักษะ
เศรษฐกิจพอเพียงเพื่อน�ำไป
ใช้ในชีวิตประจ�ำวัน
40ค�ำแนะน�ำการใช้หนังสือเรียน
หนังสือเรียนสาระทักษะการเรียนรู้รายวิชา คิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง รหัสวิชา ทร02029
เป็นหนังสือเรียนที่จัดท�ำขึ้นส�ำหรับผู้เรียนที่เป็นนักศึกษานอกระบบ
ในการศึกษาหนังสือสาระทักษะการเรียนรู้รายวิชา คิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง รหัสวิชา ทร02029
ผู้เรียนควรปฏิบัติดังนี้
1. ศึกษาโครงสร้างรายวิชาให้เข้าใจในหัวข้อและสาระส�ำคัญ ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง และขอบข่ายเนื้อหา
ของรายวิชานั้น ๆ โดยละเอียด
2. ศึกษารายละเอียดเนื้อหาของแต่ละบทอย่างละเอียด และท�ำกิจกรรมตามที่ก�ำหนด แล้วตรวจสอบกับ
แนวตอบกิจกรรมตามที่ก�ำหนด ถ้าผู้เรียนตอบผิดควรกลับไปศึกษาและท�ำความเข้าใจในเนื้อหานั้นใหม่ให้เข้าใจ ก่อนที่
จะศึกษาเรื่องต่อ ๆ ไป
3. ปฏิบัติกิจกรรมท้ายเรื่องของแต่ละเรื่องเพื่อเป็นการสรุปความรู้ความเข้าใจของเนื้อหาในเรื่องนั้น ๆอีกครั้ง
และการปฏิบัติกิจกรรมของแต่ละเนื้อหา แต่ละเรื่อง ผู้เรียนสามารถน�ำไปตรวจสอบกับครูและเพื่อน ๆ ที่ร่วมเรียนใน
รายวิชาและระดับเดียวกันได้หนังสือเรียนเล่มนี้มี3 บท คือ
บทที่ 1 ปรัชญาคิดเป็น
บทที่ 2 ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
บทที่ 3 การบูรณาการคิดเป็นกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงแบบทดสอบก่อนเรียน
ค�ำชี้แจง ให้ผู้เรียนท�ำแบบทดสอบก่อนเรียน เพื่อประเมินตนเองว่า มีความรู้ ความเข้าใจ มากน้อยเพียงใด
โดยท�ำเครื่องหมาย x หน้าข้อที่เลือกว่าถูกที่สุดเพียงข้อเดียว
1. ข้อใดกล่าวถึงค�ำว่า “คิดเป็น” ได้ถูกต้อง
ก. กระบวนการคิดเพื่อเข้าข้างตนเอง ข. กระบวนการที่คนเราน�ำมาใช้ในการตัดสินใจ
ค. กระบวนการคิดเพื่อเข้าข้างผู้อื่น ง. ไม่มีข้อใดถูก
2. ลักษณะของคน “คิดเป็น” มีกี่ประการ
ก. 5 ประการ ข. 6 ประการ
ค. 7 ประการ ง. 8 ประการ
3. การประเมินค่าข้อมูลทั้ง 3 ด้าน คือ ข้อใด
ก. ด้านตนเอง ข. ด้านสังคม
ค. ด้านวิชาการ ง. ถูกทุกข้อ
4. หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมีความส�ำคัญในช่วงปีพ.ศ.ใด
ก. พ.ศ.2530 ข. พ.ศ.2535
ค. พ.ศ.2540 ง. พ.ศ.2545
5. ประเทศอุตสาหกรรมใหม่มีชื่อภาษาอังกฤษว่าอย่างไร
ก. NIT ข. NOU
ค. NIC ง. NGO
6. เศรษฐกิจพอเพียงหมายถึงข้อใด
ก. ความพอประมาณ ข. ความฟุ้งเฟ้อ
ค. ความหรูหรา ง. ความไม่ประมาณตน
7. ข้อใดคือหลักของความพอประมาณ 5 ประการ
ก. ด้านอารมณ์ ข. ด้านจิตใจ
ค. ด้านเงินทอง ง. ด้านค่านิยม
8. เศรษฐกิจพอเพียงระดับที่ 1 คือเศรษฐกิจระดับใด
ก. ระดับครอบครัว ข. ระดับองค์กร
ค. ระดับเครือข่าย ง. ระดับบุคคล9. ทฤษฎีใหม่คือทฤษฎีใด
ก. ทฤษฎีดิน ข. ทฤษฎีป่า
ค. ทฤษฎีน�้ำ ง. ทฤษฎีไฟฟ้า
10. ทฤษฎีขั้นต้นแบ่งพื้นที่ส่วนที่ 4 เป็นกี่เปอร์เซนต์
ก. 10% ข. 20%
ค. 30% ง. 40%