First 2

เรียนรูง  ายเข  าใจไว ทุกสถานการณ  พร้อมร ั บม ื อ เพื่อความปลอดภ ั ย ของทุกคน E-BOOK First Aid Smart C de กล่องปฐมพยาบาลเบ ื้ องต  น นวัต วั กรรม ปฐมพยาบาล เริ่มได  จากเราE-BOOK คำ น ํ า นวัตกรรมนี้จัดทำ ขึ้นเพื่อประกอบการศึกษาและพัฒนานวัตกรรม “First Aid Smart Code” ซึ่งเป็นการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี QR Code และ E-Book ร่วมกับ การปฐมพยาบาลเบื้องต้น เพื่อส่งเสริมการเข้าถึงข้อมูลและวิธีการปฐมพยาบาลได้ อย่างสะดวก รวดเร็ว และเหมาะสมกับสถานการณ์ฉุกเฉิน นวัตกรรมนี้นำ เสนอแนวคิด หลักการทำ งาน กระบวนการพัฒนา ตลอดจน ประโยชน์และแนวทางการประยุกต์ใช้นวัตกรรม โดยคณะผู้จัดทำ มุ่งหวังให้ผลงาน ดังกล่าวเป็นประโยชน์ต่อผู้ศึกษาและผู้ที่สนใจ สามารถนำ ความรู้ไปประยุกต์ใช้เพื่อ ส่งเสริมความปลอดภัยในชีวิตประจำ วันได้อย่างเหมาะสม หากนวัตกรรมนี้มีข้อผิดพลาดหรือข้อบกพร่องประการใด คณะผู้จัดทำ ขอน้อม รับข้อเสนอแนะเพื่อการปรับปรุงและพัฒนาต่อไป นักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศีวิชัย คณะศิลปศาสตร์ สาขาการท่องเท ี่ ยว หล ั กส ู ตรเท ี ยบโอน 1 คณะผู้จ ั ดทํา 2สารบัญ E-BOOK คำ นา ํ สารบัญ บั ความรู้เ รู้ บ f อ ื งต ้ นเก ีc ยวก ั บการปฐมพยาบาล แนวคิดนวต ั กรรม อุปกรณภ ์ ายในกล ่ องปฐมพยาบาล การปฐมพยาบาลแผลถลอก/แผลเลือดออก การปฐมพยาบาลแมลงสัต สั วก ์ ั ดต ่ อย การปฐมพยาบาลปวดศีรษะ/เปqนไข ้ การปฐมพยาบาลปวดท้อง/ท้องเสีย สี 10 การปฐมพยาบาลเมารถ/เมาเรือ รื 11 การปฐมพยาบาลแผลฟกช้ำ 12 การปฐมพยาบาลแผลผื่น ผื่ แพ้/พ้ ลมพิษพิ 13 การปฐมพยาบาลเป็นลม/หมดสติ 14 ข้อ ข้ ควรระวัง วัในหกาใช้ย ช้ าและอุปกรณ์ 15 กรณีใณี ดควรส่ง ส่ ต่อโรงพยาบาล 16 การดูแ ดู ลและตรวจสอบกล่องปฐมพยาบาล 17 หน้า น้ 3 2 3 4 5 6 7 8 9ความหมายของการปฐมพยาบาล การปฐมพยาบาล (First Aid) หมายถึง การใหค ้ วามชว ่ ยเหล ื อเบ f อ ื งต ้ นแก ่ ผทู้ ีcไดร ้ บ ั บาดเจบ ็ หรอ ื เกิดอาการ เจบ ็ ปว d ยกะท ั นหน ั ก ่ อนท ีc จะไดร ้ บ ั การรก ั ษาจากแพทยห ์ รอ ื บ ุ คลากรทางการแพทย ์โดยมจ ี ุ ดม ุ ง ่ หมายเพ c อ ื ชว ่ ยให ้ ผปู้ ว d ยปลอดภ ั ย ลดความรน ุ แรงของการบาดเจบ ็ ปอ g งก ั นภาวะแทรกซอ ้ น และชว ่ ยประค ั บประคองอาการ จนกวา ่ จะไดร ้ บ ั การรก ั ษาท ีc เหมาะสม ความสำ คัญของการปฐมพยาบาล การปฐมพยาบาลมีค มี วามสำ คัญอย่า ย่ งมาก เพราะเป็นการช่ว ช่ ยเหลือผู้ที่ผู้ ที่ได้รั ด้ บ รั บาดเจ็บ จ็ หรือ รื เจ็บ จ็ ป่ว ป่ ยอย่า ย่ ง กะทันหัน หั ในระยะแรก ก่อนถึงมือ มื แพทย์ห ย์ รือ รื บุคลากรทางการแพทย์ การช่ว ช่ ยเหลืออย่า ย่ งถูก ถู ต้องและรวดเร็ว ร็ สามารถลดความรุน รุ แรงของอาการและช่ว ช่ ยป้อ ป้ งกันภาวะแทรกซ้อ ซ้ นได้ ความสำ ค ั ญของการปฐมพยาบาล ไดแ ้ ก ่ 1.ช่ว ช่ ยลดความรุน รุ แรงของการบาดเจ็บ จ็ ช่ว ช่ ยควบคุม คุ อาการและป้อ ป้ งกันไม่ใม่ ห้ก ห้ ารบาดเจ็บ จ็ รุน รุ แรงขึ้น ขึ้ 2. ช่ว ช่ ยรัก รั ษาชีวิ ชี ตวิการช่ว ช่ ยเหลืออย่า ย่ งรวดเร็ว ร็ในภาวะฉุก ฉุ เฉินอาจช่ว ช่ ยให้ผู้ ห้ ป่ผู้ ว ป่ ยมีโมี อกาสปลอดภัยมากขึ้น ขึ้ 3. ป้อ ป้ งกันภาวะแทรกซ้อ ซ้ น การดูแ ดู ลเบื้อ บื้ งต้นอย่า ย่ งเหมาะสมช่ว ช่ ยลดความเสี่ย สี่ งจากปัญหาที่อาจเกิดตามมา 4. ช่ว ช่ ยประคับประคองอาการก่อนถึงโรงพยาบาล ช่ว ช่ ยให้ผู้ ห้ บผู้ าดเจ็บ จ็ ได้รั ด้ บ รั การดูแ ดู ลอย่า ย่ งเหมาะสมระหว่า ว่ งรอ ความช่ว ช่ ยเหลือจากบุคลากรทางการแพทย์ 5. สร้า ร้ งความรแ ู ้ ละความมน ัc ใจในการชว ่ ยเหล ื อผอู้ c ื น ท ํ าใหส ้ ามารถรบ ั มอ ื ก ั บเหตฉ ุ ก ุ เฉินไดอ ้ ยา ่ งมส ี ติและถก ู ต ้ องตามหล ั กการปฐมพยาบาล ความรู้เบ ื อ ้ งต  นเก ่ ี ยวก ั บการปฐมพยาบาล E-BOOK หล ั กการปฐมพยาบาลเบ f อ ื งต ้ น การปฐมพยาบาลเบ f อ ื งต ้ น ค ื อ การใหค ้ วามชว ่ ยเหล ื อผทู้ ีcไดร ้ บ ั บาดเจบ ็ หรอ ื มอ ี าการเจบ ็ ปว d ยอยา ่ งกะท ั นหน ั อยา ่ งถก ู ต ้ องและปลอดภ ั ย เพ c อ ืปอ g งก ั นอาการท ีc รน ุ แรงข f น ึ และประค ั บประคองอาการก ่ อนสง ่ ต ่ อใหบ ้ ุ คลากร ทางการแพทย ์ หล ั กการสา ํ ค ั ญ ไดแ ้ ก ่ 1.ประเมนิสถานการณแ ์ ละความปลอดภ ั ย ตรวจสอบวา ่ บรเิวณเกิดเหตป ุ ลอดภ ั ยสา ํ หรบ ั ผชู้ ว ่ ยเหล ื อและผู้ บาดเจบ ็ 2.ประเมนิอาการของผบู้ าดเจบ ็ ตรวจดก ู ารรส ู ้ ก ึ ต ั ว การหายใจ และอาการบาดเจบ ็ ท ีc สา ํ ค ั ญ 3.ขอความชว ่ ยเหล ื อเม c อ ื จา ํ เปqน หากมอ ี าการรน ุ แรงหรอ ื เปqนภาวะฉก ุ เฉิน ควรโทร 1669 หรอ ื ขอความชว ่ ย เหล ื อจากบ ุ คลากรทางการแพทย ์ 4.ใหก ้ ารชว ่ ยเหล ื อตามอาการอยา ่ งถก ู วธิ ี เชน ่ หา ้ มเล ื อด ท ํ าความสะอาดแผล หรอ ื ดแ ู ลอาการบาดเจบ ็ ตาม หล ั กการปฐมพยาบาล 5.หล ี กเล ีc ยงการกระท ํ าท ีc อาจท ํ าใหอ ้ าการแยล ่ ง ไมค ่ วรเคล c ื อนยา ้ ยผบู้ าดเจบ ็ โดยไมจ ่ า ํ เปน q โดยเฉพาะเม c อ ื สงสย ั วา ่ มก ี ารบาดเจบ ็ บรเิวณศ ี รษะ คอ หรอ ื กระดก ู สน ั หล ั ง 6.เฝg าสง ั เกตอาการและสง ่ ต ่ อ ติดตามอาการของผบู้ าดเจบ ็ จนกวา ่ จะไดร ้ บ ั การดแ ู ลจากบ ุ คลากรทางการ แพทย ์ 4E-BOOK 5 แนวคิดนว ั ตกรรม แนวคิดในการท ํ านวต ั กรรม "First Aid Smart Code” เกิดจากการเล ็ งเหน ็ ถ ึ งความ สา ํ ค ั ญของการ ปฐมพยาบาลเบ f อ ื งต ้ นระหวา ่ งการเดนิทางหรอ ื การออกเก ็ บเสน ้ ทางของ นก ั ศ ึ กษาหล ั กสต ู รการท ่ องเท ีc ยว ซ c ง ึ อาจเกิดอ ุ บต ั ิเหตห ุ รอ ื อาการเจบ ็ ปว d ยเล ็ กนอ ้ ยไดโ้ ดยไม ่ คาดคิด จง ึ พฒ ั นากล ่ องปฐมพยาบาลท ีc รวบรวม อ ุ ปกรณท ์ ีc จา ํ เปqน พรอ ้ ม QR Code สา ํ หรบ ั การเล ื อกใชอ ้ ุ ปกรณแ ์ ละวธิก ี ารปฐมพยาบาลเบ f อ ื งต ้ น ชว ่ ยใหผ ้ ใู้ชง ้ านสามารถศ ึ กษา ขน ัf ตอนการชว ่ ยเหล ื อไดอ ้ ยา ่ งรวดเรว ็ ลดความสบ ั สน และเพมิc ความปลอดภ ั ยระหวา ่ งการ เดนิทางและการท ํ ากิจกรรมนอกสถานท ีcE-BOOK 6 อุปกรณ  ภายในกล  องปฐมพยาบาล ยาที่ใชภ ้ ายใน ยาที่ใชภ ้ ายนอก ยาเเก้ปวดลดไข ้ ยาเเก้ท ้ องเสย ี ยาเเก้เเพ ้ ลดน f า ํ ม ู ก ยาเเก้ไอ ยาระบายมะขามเเขก ยาธาตุน ตุ f า ํ ขาว ยาธาตุน ตุ f า ํ เเดง ยาคาร์บ ร์ อน ยาไดเมนไฮดริเรินท ยาลม ยาเเก้ปวดท ้ องประจา ํ เดอ ื น ผงน้ำ ตาลเกล ื อแร ่ คาลาไมน์ ยาหม่อ ม่ ง ยาดม แอมโมเนีย นี เบตาดีน ดี ีf เเอลกอฮอล์ล ้ างแผล น้ำ เกล ื อล ้ างเเผล สำ ล ี ผ้า ผ้ ก ๊ อซ ผ้า ผ้ พน ั เเผลชนดิมว ้ น พลาสเตอร์ปt ร์ ดเเผล ไม้ก ม้ ดE-BOOK การปฐมพยาบาลแผลถลอก/แผลเลือดออก 7 อุปกรณ ์ สำ ล ี ผา ้ ก ๊ อซ น f า ํ เกล ื อล ้ างแผล แอลกอฮอล ์ เบตาดน ี เทปแต ่ งแผลชนด ิ ใส วิธ วิ ก ี ารปฐมพยาบาล ชำ ระล ้ างบาดแผลดว ้ ยน f า ํ เกล ื อล ้ างเเผล ใช้ส ช้ า ํ ล ี ช ุ บแอลกอฮอล ์ เชด ็ รอบๆบาดแผล ใช้ส ช้ า ํ ล ี ช ุ บเบตาดน ี ทาลงบาดแผล ปล ่ อยทิf งไวโ้ ดยไมต ่ ้ องปtดแผล ยกเว้น ว้ แผลท ีc เท ้ าซ c ง ึ ควรปtดดว ้ ยผา ้ ก ๊ อซ เพ c อ ืปอ g งก ั นฝd ุ นละออง ระวัง วั อยา ่ ใหบ ้ าดแผลลถก ู น f า ํ ไม่ค ม่ วรแกะหรือ รื เกาบาดแผลที่แห้ง ห้ ตกสะเก็ดแล ้ ว หากมีอ มี าการเหล่านี้ ควรพบแพทย์ หากแผลลึก เล ื อดไมห ่ ย ุ ด มส ี งิc สกปรกฝa งอย ู ่ แผลบวมแดงรอ ้ นมาก มห ี นอง หรอ ื มไี ข ้E-BOOK การปฐมพยาบาลเเมลงสัตว  ก ั ดต  อย 8 อุปกรณ ์ สำ ล ี เเอมโมเนย ี ไมก ้ ด ไมบ ้ รรท ั ด ยาพารา วิธ วิ ก ี ารปฐมพยาบาล พาผู้บผู้ าดเจบ ็ ออกจากบรเิวณนน ัf ตรวจดูบ ดู รเิวณท ีc ถก ู ก ั ดต ่ อย สง ั เกตอาการ และดูว ดู า ่ มเ ี หล ็ กในค ้ างอย ู ห ่ รอ ืไม ่ หากมีเ มี หล ็ กในใหเ ้ อาออกโดยเรว ็ ใชไ้ มก ้ ดบบ ี ออก และใช้ไช้ มบ ้ รรท ั ดชว ่ ยเขย ีc เหล ็ กในออก โดยเลี่ยงการบบ ี ถง ุ พษิ ประคบเย็น ย็ บริเริวณที่ถูก ถู กัดต่อย ประมาณ 10 - 20 นาที ทานยาพารา เพื่อ พื่ ช่ว ช่ ยลดปวดเเละบวม เฝ้าสง ั เกตอาการ โดยเฉพาะในชว ่ งแรกอาการ แพ้ร พ้ น ุ แรงสามารถเก ิ ดข f น ึ ได ้ หากมีอ มี าการเหล ่ าน ีf ต ้ องรบ ี ขอความชว ่ ยเหล ื อฉก ุ เฉิน หายใจลำ บากหรอ ื หายใจติดขด ั หนา ้ รมิฝvปาก ลิf น หรอ ื คอบวม มผ ี c น ื หรอ ื ลมพษิข f น ึ ท ั ง f ต ั ว เวย ี นศ ี รษะ หนา ้ มด ื หรอ ื หมดสติคล c ื นไส ้ อาเจย ี น หรอ ื มอ ี าการคล ้ ายชอ ็ ก ล้างบรเิวณแผลดว ้ ยสบ ู แ ่ ละน f า ํ สะอาดE-BOOK การปฐมพยาบาลปวดศีรษะ/เป็ นไข  9 อุปกรณ ์ พารา ยาดม/ยาลม ผ้า ผ้ เยน ็ วิธ วิ ก ี ารปฐมพยาบาล ให้ผู้ ห้ มีผู้ อ มี าการพัก พั ผ่อ ผ่ น บริเริวณท ีc อากาศถ ่ ายเท ให้ด ห้ c ม ื น f า ํ ใหเ ้ พย ี งพอ ชว ่ ยปอ g งก ั น ภาวะขาดน้ำ ในชว ่ งท ีc มไี ข ้ เช็ด ช็ ต ั วเม c อ ื รส ู ้ ก ึ ไมส ่ บายจากไข ้ ติดตามอาการไข้ ปวดศีรษะ การดื่ม ดื่ น้ำ และอาการผิดผิ ปกติอื่นๆ หากอาการไม่ดี ม่ ขึ้ ดี ขึ้ น ขึ้ ควรพบแพทย์ หากมีอ มี าการเหล่านี้ ควรรีบ รี พบแพทย์ ปวดศีรษะรน ุ แรงงมากหรอ ื เกิดข f น ึ อยา ่ งฉ ั บพล ั น มไี ขส ้ ง ู รว ่ มก ั บ คอแขง ็ ซม ึ ลง สบ ั สน หรอ ื ชก ั หายใจล ํ าบาก เจบ ็ หนา ้ อก หรอ ื หมดสติอาเจย ี น มผ ี c น ื ผดิ ปกติมอ ี าการอ ่ อนแรง และม ี อาการขาดน f า ํ ใช้ย ช้ าพารา เพ c อ ื บรรเทาไขห ้ รอ ืปวดศรษ ี ะE-BOOK การปฐมพยาบาลปวดท้อง/ท  องเสี ย 10 อุปกรณ ์ ยาธาตุน้ำ ตุ น้ำ ขาว ผงเกลือแร่ ยาคาร์บ ร์ อน ยาแก ้ปวดท ้ องประจา ํ เด ื อน วิธ วิ ก ี ารปฐมพยาบาล ให้ผ ห้ มู้ อ ี าการพก ั ผอ ่ น ประเมินมิอาการปวดท ้ อง ผงเกลือแร่ ใช้สำ ช้ สำหรับ รั ท้องเสีย สี เพราะร่า ร่ งกายอาจสูญสู เสีย สี น้ำ หรือ รื เกลือแร่ วิธีวิ ใธี ช้ ผสมผง เกลือแร่กั ร่ กั บน้ำ ตามปริมริาณที่ระบุข้า ข้ งซอง จิบจิบ่อ บ่ ยๆ โดยเฉพาะหลังถ่ายเหลว ยาธาตุน้ำ ตุ น้ำ ขาว ใช้บ ช้ รรเทาอาการทางระบบทางเดินดิอาหาร ควรอ่านฉลากก่อนใช้ ยาคาร์บ ร์ อน ใช้ง ช้ านทางการแพทย์บ ย์ างกรณี โดยเฉพาะพิษพิบางชนิดนิ ยาแก้ปวดท้องประจำ เดือ ดื น ทานเฉพาะตอนที่มีอ มี าการปวดท้อง เฝ้าสง ั เกตอาการเร c อ ื ยๆ หากมีอ มี าการเหล ่ าน ีf ควรรบ ี พบแพทย ์ ถ่ายเปqนเล ื อด อาเจย ี นมาก มไี ขส ้ ง ู ปวดท ้ องรน ุ ่ แรง มอ ี าการขาดน f า ํ ซม ึ ลง ด c ม ื น f า ํ ไมไ่ ด ้ อาการไมด ่ ข ี f น ึ