อินทรวิเชียรฉันท์(อิน-ทะ-ระวิ-เชียน-ฉัน) เป็นหนึ่งใน ฉันท์ที่นิยมแต่งและมีความไพเราะที่สุดในวรรณคดีไทยเป็นฉันท์ท - PDF to Flipbook
Published on Aug 26, 2026
Description:
อินทรวิเชียรฉันท์(อิน-ทะ-ระวิ-เชียน-ฉัน) เป็นหนึ่งใน ฉันท์ที่นิยม
แต่งและมีความไพเราะที่สุดในวรรณคดีไทยเป็นฉันท์ที่ตำ ราฉันท
ศาสตร์ได้ให้อัตถะไว้ว่า มีลีลา รุ่งเรืองงามดั่งพระแสงแก้ววิเชียรของ
ท้าวอ
ั
มร
ิ
นทราธ
ิ
ราช ความหมายของช
ื่
อ "อ
ิ
นทรว
ิ
เช
ี
ยร" แปลว
า
"สายฟ้าของพระอ
ิ
นทร
" หร
ื
อ "อาว
ุ
ธของพระอ
ิ
นทร
"
ซึ่งก
็
ค
ื
อ ว
ั
ชระ ส
ื่
อถ
ึ
งความแข
็
งแกร
งและสง
างามนิยมแต
งเพ
ื่
อ
ชื่นชม ยกย
องบ
ุ
คคลหร
ื
อส
ิ่
งต
าง ๆ
แสดงความรัก ความอาล
ั
ย หร
ื
อความเศร
า
กล่าวสรรเสร
ิ
ญ
ใช้ในงานสําค
ั
ญหร
ื
อโอกาสท
ี่
เป
นทางการ
ถ่ายทอดข
อค
ิ
ดและความรูส
ึ
กให
ไพเราะคณะและพยางค์
๑ บท มี ๒ บาท (บาทที่ ๑ และบาทที่ ๒)
๑ บาท มี ๑๑ คำ แบ่งเป็น ๒ วรรค
วรรคหน้า (วรรคที่ ๑ และ ๓) มี ๕ คำ
วรรคหลัง (วรรคที่ ๒ และ ๔) มี ๖ คำ
ตำ แหน่งครุ-ลหุ (บังคับเหมือนกันทุกบาท)
วรรคหน้า (๕ คำ ): ครุ - ครุ - ลหุ - ครุ - ครุ
วรรคหลัง (๖ คํา): ลห
ุ
- ลห
ุ
- คร
ุ
- ลห
ุ
- คร
ุ
- คร
ุสัมผัสบังคับ (สัมผัสนอก)
คำ สุดท้ายของวรรคที่ ๒ (บาทที่ ๑) ส่งสัมผัสไปรับกับคำ สุดท้ายของ
วรรคที่ ๓ (บาทที่ ๒)
(ไม่บังคับแต่พบนิยม) สัมผัสระหว่างคำ สุดท้ายของวรรคที่ ๑ กับคำ ที่
๓ ของวรรคที่ ๒ ในบาทเดียวกัน
สัมผัสระหว่างบท: คำ สุดท้ายของบทแรก ส่งสัมผัสไปที่คำ สุดท้ายของ
วรรคที่ ๒ ในบทถ
ั
ดไปครุและลหุ คือลักษณะของเสียงพยางค์ในภาษาไทย โดย ครุ (คะ-รุ) คือเสียงหนัก
และ ลหุ (ละ-หุ)คือเส
ี
ยงเบา
วิธีสังเกตคำ ครุ (เสียงหนัก)
พยางค์ที่มีตัวสะกดทุกแม่ (กก, กด, กบ, กง, กน, กม, เกย, เกอว) เช่น นัด, ภาพ, จริง, กิน
พยางค์ที่ประสมด้วยสระเสียงยาว และไม่มีตัวสะกด เช่น มา, ไป, ตา, ดู, โต
พยางค์ที่ประสมด้วยสระเกิน (อำ , ไอ, ใจย, เอา) เช่น จำ , ไป, เตา (เพราะมีเสียงพยัญชนะ
ท้ายรวมอยู่ด้วย)
วิธ
ี
ส
ั
งเกตคําลห
ุ(เส
ี
ยงเบา)
คำ หร
ื
อพยางค
ท
ี่
ม
ี
ล
ั
กษณะต
อไปน
ี้
น
ั
บเป
น คําลห
ุ
:
• พยางค์ท
ี่ประสมด
วยสระเส
ี
ยงส
ั้
น และไม
ม
ี
ต
ั๋
วสะกด เช
น จะ, ซ
ิ
, ณ, ก
็
, ต
ิสั
ม
ผัส
ร
ะ
ห
ว
า
ง
บ
ั
ท
ุ
ครุ
ลหุความรัก ฤ ยาพิษ วรจิตจะมอดไหม
ความรักริไฉไล นิรค
ุ
ณน
ิ
ยมหมอง
ความรักห้านงคราญ อติสารระทมปอง
ความรัก ณ ครอบครอง ภิทพ
ั
งทลายไป
ุ
ุ
ุ
ุ
ุ ุ ุ
ุ
ุ
ุ
ุ ุ
ุ
ุ ุ
ุ
ั ั ั ั
ั ั ั ั
ั ั ั ั
ั ั ั ั ั ั ั
ั ั ั
ั ั ั
ั ั ั“อินทรว
ิ
เช
ี
ยร” หมายถ
ึ
ง สายฟ
าหร
ื
ออาว
ุ
ธของพระอ
ิ
นทร
โดย “อ
ิ
นทร” หมายถ
ึ
ง พระอ
ิ
นทร
และ “ว
ิ
เช
ี
ยร” หมายถ
ึ
ง สายฟ
าหร
ื
ออาว
ุ
ธของพระอ
ิ
นทร
ลักษณะบ
ั
งค
ั
บ:
๑ บท มี ๒ บาท
๑ บาท มี ๒ วรรค
วรรคหน้า ๕ พยางค
วรรคหล
ั
ง ๖ พยางค
รวม ๑๑ พยางค์ต
อ ๑ บาท
มีข
อบ
ั
งค
ั
บเร
ื่
อง คร
ุ
–ลห
ุ
และ ส
ั
มผ
ั
ส
โครงสร้างจําง
าย ๕ | ๖ / ๕ | ๖