E-Book สมุนไพรป้องกันแมลง

สมุนไพรใกล  ต ั วก ั บการป องก ั นแมลงรบกวนคำ น ํ า โครงงานเรื่อ รื่ ง “สมุนไพรใกล้ตัวกับการป้องกันแมลงรบกวน” จัดทำ ขึ้นเพื่อศึกษาการนำ สมุนไพรที่หาได้ง่ายในชีวิต วิประจำ วัน วั เช่น ตะไคร้หอม ใบมะกรูด และสะระแหน่ มาประยุกต์ใช้ ในการป้องก ั นแมลงรบกวน ผู้จัดทำ ได้ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับสมุนไพร ทดลองนำ สมุนไพรมาใช้ และบันทึกผลการทดลอง เพื่อ เปรีย รี บเทียบประสิทธิภาพของสมุนไพรแต่ละชนิด หวัง วั ว่า ว่ โครงงานนี้จะเป็นประโยชน์และช่วยให้ ผู้อ ่ านเห ็ นค ุ ณค ่ าของสม ุ นไพรใกล ้ ต ั วมากย ิ ˑ งข ึ˓ น ผู้จัดทำ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า ว่ โครงงานฉบับนี้จะเป็นประโยชน์แก่ผู้ที่สนใจ หากมีข้อผิดพลาด ประการใด ผู้จ ั ดทําขออภ ั ยมา ณ ท ีˑ น ี˓ ผู้จ ั ดทํา นายวช ˡ ตม ์ เหล ื องประเสรฐˡ 6820600801สารบัญ 1.บทนำ ที่มาและความสำ คัญ วัต วั ถุประสงค์ ขอบเขตของโครงงาน 2.เอกสารที่เก ีˑ ยวข ้ องความร ู ้ เก ีˑ ยวก ั บสม ุ นไพร 3.วิธ วิี ดําเน ิ นการ วัสวั ด ุ และอ ุ ปกรณ ์ วิธ วิี การทดลอง 4.ผลการทดลอง ตารางผลการทดลอง การเปรีย รี บเท ี ยบผล 5.สรุปผลและข ้ อเสนอแนะสร ุ ปผลการทดลองบทนำ แมลงรบกวนเป็นปˏ ญหาท ีˑ พบได ้ บ ่ อยในช ี วต ˡประจําว ั น ท ั ˓ งภายในบ ้ าน โรงเรย ˣ น และบรเ ˡ วณโดยรอบ เช่น ย ุ ง แมลงว ั น มด และแมลงชน ิ ดต ่ าง ๆ นอกจากจะสร ้ างความร ํ าคาญแล ้ ว แมลงบางชน ิ ดย ั งสามารถเป˞ นพาหะนําเชื˓อโรคและส่ งผลต ่ อส ุ ข อนาม ั ยของคนในช ุ มชนได ้ ด ั งน ั ˓ นการป˔ องก ั นและลดจํานวนแมลงรบกวนจ ึ งเป˞ นสิˑงสําค ั ญท ีˑช่วยให ้สภาพแวดล ้ อมม ี ความ สะอาดและเหมาะสมต ่ อการดํารงชีวต ˡ ปัจจ ุ บ ั นม ี ผล ิ ตภ ั ณฑ ์สําหร ั บกําจ ั ดและป˔ องก ั นแมลงหลายร ู ปแบบ โดยเฉพาะผล ิ ตภ ั ณฑ ์ ท ีˑ ม ีสารเคม ี เป˞ นส่ วนประกอบ ซ ึˑ ง สามารถช ่ วยลดปˏ ญหาแมลงได ้ แต ่ การใช้สารเคม ี อย ่ างไม ่ ถ ู กต ้ องหรอ ˧ในปรม ˡ าณท ีˑไม ่ เหมาะสมอาจส่ งผลกระทบต ่ อผู้ใช้ สั ตวเ ์ ล ี˓ ยง และสิˑงแวดล ้ อม จ ึ งเก ิ ดความสนใจในการหาแนวทางจากธรรมชาต ิ ท ีˑสามารถนํามาใช้ร ่ วมก ั บการป˔ องก ั นแมลงได ้ สมุนไพรเป˞ นทร ั พยากรธรรมชาต ิ ท ีˑ หาได ้ ง ่ ายและม ี อยู่ใกล ้ ต ั ว หลายชน ิ ดม ี กล ิˑนและน ˓ ํ าม ั นหอมระเหยตามธรรมชาต ิ เช่น ตะไคร ้ หอม ใบมะกร ู ด และสะระแหน ่ ซ ึˑ งม ี การนํามาใช้ประโยชน ์ในผล ิ ตภ ั ณฑ ์ ต ่ าง ๆ และม ีศั กยภาพในการช่วยรบกวนหรอ ˧ ป˔ องก ั นแมลง การนําสม ุ นไพรเหล ่ าน ี˓ มาศึ กษาและทดลองจ ึ งเป˞ นแนวทางท ีˑ น ่ าสนใจ เพราะช่วยเพ ิˑมค ุ ณค ่ าของพ ืชสม ุ นไพรท ีˑ ม ี อยู่ในท ้ องถ ิˑน และสามารถนําความร ู ้ไปประย ุ กต ์ใช้ในชีวต ˡประจําว ั นได ้ ด้วยเหต ุ น ี˓ ผู้จ ั ดทําจ ึ งจ ั ดทําโครงงาน “สม ุ นไพรใกล ้ ต ั วก ั บการป˔ องก ั นแมลงรบกวน” เพ ืˑ อศึ กษาค ุ ณสมบ ั ต ิ ของสม ุ นไพร แต ่ ละชน ิ ด ทดลองประสิ ทธ ิ ภาพในการป˔ องก ั นแมลง และเปรย ˣ บเท ี ยบผลท ีˑได ้ จากการทดลอง โดยมุ่งหว ั งให ้ เก ิ ดความร ู ้ และแนวทางในการนําสม ุ นไพรใกล ้ ต ั วมาใช้ประโยชน ์ อย ่ างเหมาะสม รวมท ั ˓ งส่ งเสรม ˡ การใช้ทร ั พยากรธรรมชาต ิให ้ เก ิ ด ประโยชน ์ และลดการพ ึˑ งพาสารเคม ีในชีวต ˡประจําว ั น1.1 ที่มาและความสําค ั ญ แมลงรบกวน เช่น ยุง แมลงวัน วั และมด เป็นปัญหาที่พบได้ทั่วไปในชีวิต วิประจำ วัน วั นอกจากสร้างความ รำ คาญแล้ว แมลงบางชนิดยังอาจเป็นพาหะนำ เชื้อโรคได้ ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์กำ จัดแมลงหลายชนิด แต่ บางผลิตภ ั ณฑ ์ อาจม ีสารเคม ี ท ีˑ ต ้ องใช ้ อย ่ างระม ั ดระวง ั สมุนไพรเป็นสิ่งที่หาได้ง่ายและมีการนำ มาใช้ประโยชน์ในชีวิต วิประจำ วัน วั มาเป็นเวลานาน เช่น ตะไคร้หอม ใบมะกรูด และสะระแหน่ ซึ่งมีกลิ่นเฉพาะตัวและสามารถนำ มาประยุกต์ใช้ในการป้องกันแมลงได้ ดังนั้น จึงจ ั ดทําโครงงานน ี˓ ข ึ˓ นเพ ืˑ อศึ กษาการนําสม ุ นไพรใกล ้ ต ั วมาใช ้ เป˞ นทางเล ื อกในการป˔ องก ั นแมลงรบกวน 1.2 วัต วั ถ ุ ประสงค ์ เพื่อศึ กษาสม ุ นไพรท ีˑสามารถนํามาใช ้ป˔ องก ั นแมลงรบกวน เพื่อทดลองประสิ ทธ ิ ภาพของสม ุ นไพรแต ่ ละชน ิ ดในการป˔ องก ั นแมลง เพื่อส่ งเสรม ˡ การนําสม ุ นไพรใกล ้ ต ั วมาใช ้ให ้ เก ิ ดประโยชน ์ 1.3 ขอบเขตของโครงงาน โครงงานนี้ศึกษาสมุนไพร 3 ชนิด ได้แก่ ตะไคร้หอม ใบมะกรูด และสะระแหน่ โดยนำ มาทำ เป็นสารสกัด และทดลองใช้เพื่อป้องกันแมลงรบกวน จากนั้นบันทึกและเปรีย รี บเทียบจำ นวนแมลงที่พบในแต่ละการ ทดลองบทที่ 2 เอกสารท ีˑ เก ีˑ ยวข ้ อง 2.1 ความรู้เก ีˑ ยวก ั บสม ุ นไพร สมุนไพร หมายถึง พืชหรือ รืส่วนต่าง ๆ ของพืชที่สามารถนำ มาใช้ประโยชน์ได้ เช่น ใบ ลำ ต้น ราก ดอก ผล และเมล็ด โดยสมุนไพร หลายชนิดมีสารสำ คัญและกลิ่นเฉพาะตัว ซึ่งสามารถนำ มาประยุกต์ใช้ในด้านต่าง ๆ เช่น การประกอบอาหาร การดูแลสุขภาพ และ การป้องก ั นแมลง ในโครงงาน “สมุนไพรใกล้ตัวกับการป้องกันแมลงรบกวน” ผู้จัดทำ ได้เลือกศึกษาสมุนไพรที่หาได้ง่าย ได้แก่ ตะไคร้หอม ใบมะกรูด และสะระแหน่ เนื่องจากเป็นพืชที่มีกลิ่นหอมและมีสารระเหยตามธรรมชาติ จึงมีความสนใจที่จะนำ มาศึกษาและทดลองเกี่ยวกับการ ป้องก ั นแมลงรบกวน 2.1.1 ตะไคร้หอม ตะไคร้หอมเป็นพืชที่มีกลิ่นหอมเฉพาะตัวและมีน้ำ มันหอมระเหย นิยมนำ มาใช้ประโยชน์ในผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับการไล่หรือ รืป้องกัน แมลง โดยเฉพาะผลิตภ ั ณฑ ์สําหร ั บป˔ องก ั นย ุ ง 2.1.2 ใบมะกรูด ใบมะกรูดมีกลิ่นหอมจากน้ำ มันหอมระเหยตามธรรมชาติ สามารถนำ มาใช้ประโยชน์ได้หลายด้าน และมีการนำ มาประยุกต์ใช้ในการ ป้องก ั นแมลงเน ืˑ องจากกล ิˑนท ีˑ เป˞ นเอกล ั กษณ ์ 2.1.3 สะระแหน่ สะระแหน่เป็นพืชสมุนไพรที่มีกลิ่นหอมเย็น มีน้ำ มันหอมระเหยและสามารถนำ มาใช้ประโยชน์ในชีวิต วิประจำ วันได้ นอกจากนี้ยังมีความ สนใจในการนำ สะระแหน ่ มาประย ุ กต ์ใช ้ เพ ืˑ อช ่ วยป˔ องก ั นแมลงบางชน ิ ด จากข้อมูลดังกล่าว ผู้จัดทำ จึงนำ สมุนไพรทั้ง 3 ชนิดมาใช้ในการทดลอง เพื่อเปรีย รี บเทียบผลและศึกษาความเหมาะสมในการนำ สมุนไพรใกล ้ ต ั วมาใช ้ป˔ องก ั นแมลงรบกวนบทที่ 3 วธ ˡี ดําเน ิ นการ 3.1 วัสวั ด ุ และอ ุ ปกรณ ์ 1.ตะไคร้หอม 100 กร ั ม 2.ใบมะกรูด 100 กร ั ม 3.สะระแหน่ 100 กร ั ม 4.น้ำ สะอาด 5.เครื่อ รื่ งป ˑ ˏ น 6.ผ้าขาวบางสําหร ั บกรอง 7.ขวดสเปรย์ 3 ขวด 8.ภาชนะสำ หร ั บผสม 9.อุปกรณ ์สําหร ั บบ ั นท ึ กผล 3.2 การเตรีย รี มสม ุ นไพร นำ ตะไคร ้ หอมใบมะกร ู ดและสะระแหน ่ มาล ้ างให ้สะอาดจากน ั ˓ นห ั ˑ นเป˞ นช ิ ˓ นเล ็ กๆเพ ืˑ อให ้ ง ่ ายต ่ อการนําไปบดหรอ ˧ป ˑ ˏ น 3.3 วิธ วิี การทดลอง 1.นำ สม ุ นไพรแต ่ ละชน ิ ดป ˑ ˏ นก ั บน ˓ ํ าสะอาดในปรม ˡ าณเท ่ าก ั น 2.กรองส่วนผสมด ้ วยผ ้ าขาวบาง แล ้ วเก ็ บน ˓ ํ าสม ุ นไพรท ีˑได ้ 3.บรรจุน ˓ ํ าสม ุ นไพรแต ่ ละชน ิ ดลงในขวดสเปรย ์ และต ิ ดฉลาก 4.แบ่งพ ื˓ นท ีˑ ทดลองออกเป˞ น 4 จ ุ ด ได ้ แก ่ ตะไคร ้ หอม ใบมะกร ู ด สะระแหน ่ และช ุ ดควบค ุ ม 5.ฉีดสารสก ั ดสม ุ นไพรในปรม ˡ าณเท ่ าก ั นในแต ่ ละจ ุ ดทดลอง 6.สังเกตและน ั บจํานวนแมลงท ีˑ เข ้ ามาในบรเ ˡ วณทดลอง 7.บันท ึ กผลการทดลองและเปรย ˣ บเท ี ยบจํานวนแมลงท ีˑ พบ 8.ทดลองซ้ำ เป˞ นเวลา 5 วน ั เพ ืˑ อให ้ได ้ ข ้ อม ู ลท ีˑสามารถนํามาเปรย ˣ บเท ี ยบได ้ 3.4 การบันท ึ กผล บันท ึ กจํานวนแมลงท ีˑ พบในแต ่ ละจ ุ ดทดลองท ุ กวน ั แล ้ วนําข ้ อม ู ลมาหาค ่ าเฉล ีˑ ยเพ ืˑ อเปรย ˣ บเท ี ยบประสิ ทธ ิ ภาพของสม ุ นไพรแต ่ ละชน ิ ดในการป˔ องก ั นแมลงวันท ่ ี ตะไคร้หร้อม ใบมะกรูด สะระแหน่ ชุด ควบคุม 1 4 6 7 12 2 3 7 6 13 3 5 5 8 11 4 4 6 7 14 5 3 7 7 12 ค่าเฉล ี่ ย 3.8 6.2 7.0 12.4 บทที่ 4 ผลการทดลอง 4.1 ผลการทดลอง จากการทดลองนำ สารสกัดจาก ตะไคร้หอม ใบมะกรูด และสะระแหน่ มาทดสอบเพื่อป้องกันแมลง โดยทดลองเป็นเวลา 5 วัน วั และบันทึกจำ นวน แมลงที่พบ ได ้ ผลด ั งน ี˓ จากผลการทดลองพบว่า ตะไคร้หอมมีจํานวนแมลงท ีȸ พบเฉล ีȸ ยน้อยท ีȸ สุด คือ 3.8 ตัว รองลงมาคือใบมะกรูด 6.2 ตัว และสะระแหน่ 7.0 ตัว ส่วนชุดควบคุมพบแมลงเฉล ีȸ ย 12.4 ตัว จึงสังเกตได้ว่า ในการทดลองตัวอย่างน ีȹ บริเวณท ีȸใช้สารสกัดจากสมุนไพรมีจํานวนแมลงท ีȸ พบน้อยกว่าชุดควบคุม โดยตะไคร้หอมให้ ผลแตกต่างจากชุดอ ืȸ นมากท ีȸ สุดในการทดลองคร ัȹ งน ีȹบทที่ 5 สร ุ ปผลและข ้ อเสนอแนะ 5.1 สรุปผล จากการทดลองนำ สมุนไพร ได้แก่ ตะไคร้หอม ใบมะกรูด และสะระแหน่ มาทำ เป็นสารสกัดเพื่อใช้ป้องกัน แมลง และทดลองเป็นเวลา 5 วน ั พบวา ่ บรเ ˡ วณท ีˑใช ้สารสก ั ดสม ุ นไพรม ี จํานวนแมลงน ้ อยกว ่ าช ุ ดควบค ุ ม จากข้อมูลการทดลอง ตะไคร้หอมมีจำ นวนแมลงที่พบเฉลี่ย 3.8 ตัว ใบมะกรูด 6.2 ตัว และสะระแหน่ 7.0 ตัว ในขณะที่ชุดควบคุมพบแมลงเฉลี่ย 12.4 ตัว โดยข้อมูลตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่าสมุนไพรทั้ง 3 ชนิดมี ศักยภาพในการนํามาประย ุ กต ์ใช ้ เพ ืˑ อช ่ วยป˔ องก ั นแมลงได ้ 5.2 ข้อเสนอแนะ 1.ควรทดลองกับแมลงหลายชน ิ ด เพ ืˑ อเปรย ˣ บเท ี ยบผลท ีˑได ้ 2.ควรทดลองใช้สม ุ นไพรในปรม ˡ าณหรอ ˧ ความเข ้ มข ้ นท ีˑ แตกต ่ างก ั น 3.ควรเพิ่มจํานวนคร ั ˓ งและระยะเวลาในการทดลองเพ ืˑ อให ้ได ้ ข ้ อม ู ลท ีˑ น ่ าเช ืˑ อถ ื อมากข ึ˓ น 4.ควรศึกษาวธ ˡี เก ็ บร ั กษาสารสก ั ดเพ ืˑ อให ้สามารถนํามาใช ้ได ้ นานข ึ˓ น 5.ก่อนนําไปใช ้ จรง ˡ ควรศึ กษาความปลอดภ ั ยและผลกระทบต ่ อคน สั ตว ์ เล ี˓ ยง และสิ ˑ งแวดล ้ อม ระแหล่งอ  างอ ิ ง คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิท วิ ยาลัยมหิดล. สมุนไพรป้องกันยุง. ข้อมูลเกี่ยวกับสมุนไพรและ น้ำ ม ั นหอมระเหยท ีˑใช ้ป˔ องก ั นย ุ ง เช ่ น ตะไคร ้ หอมและตะไคร ้ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. สมุนไพรไล่ยุงร้าย ห่างไกลมาลาเรีย รี . ให้ ข้อม ู ลเก ีˑ ยวก ั บสม ุ นไพรท ีˑ นํามาใช ้ป˔ องก ั นย ุ ง เช ่ น ตะไคร ้ หอม สะระแหน ่ และผ ิ วมะกร ู ด กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. ภูมิปัญญาไทย สมุนไพรไล่ยุง. ข้อมูล เกี่ยวก ั บการนําตะไคร ้ หอมและมะกร ู ดมาประย ุ กต ์ ทําสเปรย ์สม ุ นไพร กรมวิช วิ าการเกษตร. คลังผลงานวิจั วิจั ย กรมวิช วิ าการเกษตร. ข้อมูลการศึกษาการใช้สมุนไพร เช่น ตะไคร ้ หอม เพ ืˑ อช ่ วยข ั บไล ่ แมลงศั ตร ู พ ื ช https://pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/299/article.php? utm_source=chatgpt.com