31456_2_65A446A59BA6DD77E93A51E60329B2E20E5BE23F

1 A.A. AXMEDOV IJTIMOIY PEDAGOGIKA Maktabgacha ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun (O‘quv qo‘llanma) “KAMOLOT” nashriyoti BUXORO-20232 UO‘K: 37.013.78 KBK: 74.66.6/8 А 11а A.A. AXMEDOV. IJTIMOIY PEDAGOGIKA/ [Matn]: o‘quv qo‘llanma / Amin Axmedov - Buxoro : “BUXORO DETERMINANTI” MCHJning Kamolot nashriyoti, 2023. - 244 b. Ushbu o‘quv qo‘llanma oliy ta’lim muassasasida ta’lim olayotgan Maktabgacha ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, unda ijtimoiy pedagogika, uning o‘qituvchi faoliyatida tutgan o‘rni, zamonaviy yondashuvlardan foydalanish asosida qadriyatlar, shaxs qadriyati hamda oilaviy qadriyatlar haqidagi tushuncha va ma’lumotlar berilgan bo‘lib, oilaviy qadriyatlarni hurmat qilishning pedagogik - psixologik asoslari, globollashuv sharoitida oilaviy qadriyatlarni asrab qolish va ularga e’tiborli bo‘lish, talabalarda oilaviy qadriyatlarga ijobiy munosabatlarni rivojlantirish texnologiyalarini qo‘llash usullari haqida tavsiyalar berilgan. Taqrizchilar: B.B. Ma’murov - pedagogika fanlari doktori, professor G.T. Boymurodova - pedagogika fanlari doktori, dotsent N.E.Azimova - pedagogika fanlari nomzodi, professor ISBN: 978-9943-9479-9-3 © “KAMOLOT” nashriyoti © A.A. Axmedov Ushbu o‘quv qo‘llanma Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining «27» martdagi « 68 »sonli burug’iga asosan nashrga ruxsat berildi. Ro‘yxatga olish raqami 68-745.3 KIRISH Hozirgi kundagi global o‘zgarishlar, fan - texnika va axborot - kommunikatsiya texnologiyalarining kun sayin rivojlanib borishi XXI asr o‘qituvchisidan pedagogik mahoratni, o‘tkir irodani, pedagogik - psixologik bilimlarni, o‘z fanini chuqur bilishni va yuksak tafakkurni, siyosiy savodxonlikni, fikrlash doirasi keng va mulohazali bo‘lishni talab qiladi. Ta’lim muassasalarida faoliyat ko‘rsatayotgan o‘qituvchilar o‘qitish shakllarining optimal darajada tashkil etishni, barkamol shaxsni shakllantirish nazariyasini turli yangi g‘oyalar bilan boyitishni puxta bilishi lozim. Zero, shaxsni har tomonlama barkamol inson darajasida tarbiyalash nihoyatda murakkab jarayon bo‘lib, juda qadim zamonlardan buyon ushbu faoliyatga jamiyatning yetuk kishilari jalb etilgan. Mazkur holat yosh avlod tarbiyasi, uning tashkil etilishi, mazmuni nafaqat shaxs kamoloti, balki jamiyat taraqqiyotini ham belgilashda muhim ahamiyatga ega ekanligini anglatadi. Ushbu tajribalar o‘qitish shakllarida foydalaniladigan o‘qitish qonuniyatlari, prinsiplarini ijodiy qo‘llashda, ilmiy bilishga doir g‘oyalar, nazariyalar, qonuniyatlarni amaliyotga tatbiq etishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, qadimdan buyuk allomalar vatani bo‘lib kelgan O‘zbekistonda yosh avlod tarbiyasi mutlaqo o‘zgacha ma’no kasb etishi muqarrar. O‘qituvchi - O‘zbekistonning porloq kelajagini barpo etuvchi, dunyoga mashhur mutafakkir va olimlarning davomchisi bo‘lgan yosh avlod ta’lim - tarbiyasi uchun javobgar shaxsdir. Shunday ekan, o‘qituvchining mazkur talablarga muvofiq keluvchi qiyofasi, uning o‘quvchilar, hamkasblar hamda ota - onalar o‘rtasidagi obro‘ - e’tibori hozirgi zamon talablariga mos bo‘lishi shart. O‘qituvchi barkamol avlod ta’lim - tarbiyasi uchun javobgar shaxs bo‘lib, nafaqat ma’naviy - axloqiy madaniyati bilan atrofdagilarga o‘rnak bo‘lishi, shu bilan birga, pedagogik mahoratini ham namoyon eta olishi, yetuk o‘qituvchi sifatida malakali kadrlarni tayyorlash ishiga o‘zining munosib hissasini qo‘shishi zarur. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyev mustaqillikning 30 yillik bayrami tantanalarida so‘zlagan nutqida Harakatlar strategiyasi asosida barcha sohalarda keng ko‘lamli o‘zgarishlar amalga oshirilayotganini, ana shu islohotlarning muvaffaqiyati, mamlakatning dunyodagi rivojlangan, zamonaviy 4 davlatlar qatoridan munosib o‘rin egallashi avvalo ilm - fan va ta’limtarbiya sohasining rivoji bilan uzviy bog‘liqligini ta’kidlab o‘tdi. “Yangi O‘zbekiston davlatini barpo etish, uni yanada taraqqiy ettirishga qaratilgan og‘ir va mashaqqatli, shu bilan birga, g‘oyat sharafli mehnatingizni munosib qadrlash uchun Siz ustozlarga davlatimiz va jamiyatimizning bor kuch va imkoniyatlarini safarbar etishga tayyormiz” 1 , - deya va’da berdi. Bu o‘qituvchiga e’tibor zamirida ulkan ishonch va ma’suliyat borki, qaysikim o‘qituvchilardan katta mehnat, kasbiy bilimdonlik, jahon standartlari asosida doimiy o‘z - o‘zini rivojlantirib borish, pedagogik mahoratni oshirib borish kabi vazifalarni talab etadi. “Ijtimoiy pеdagogika” kursi talabalarning umumpеdagogik bilim darajasini kеngaytirish bilan birga, ularni jamiyatdagi turli ijtimoiy munosabatlar, ma’naviy omillar, shuningdеk, mazkur fanning ob’еkti, prеdmеti, uning boshqa fanlar bilan aloqadorligi, katеgoriyalari, ijtimoiy pеdagog kasbining o‘ziga xos xususiyatlari kabi muammolar ustida bosh qotirishga undaydi. O‘quv fanining maqsadi va vazifalari. Fanni o‘qitishdan maqsad - bolalarni ijtimoiylashtirish jarayonida ijtimoiy tarbiya va ijtimoiy ta’lim qonuniyatlarini o‘zlashtirish. Fanning vazifasi - gumanitar bilishning sohasi sifatida ijtimoiy pеdagogika, uning obyеkti, tadqiqot prеdmеti va asosiy katеgoriyalari haqida nazariy bilimlar bеrish; talabalarda ijtimoiy - pеdagogik tadqiqotga doir ko‘nikma va malakalarni shakllantirishdan iborat. Fan bo‘yicha talabalarning bilim, ko‘nikma va malakasiga qo‘yiladigan talablar “Ijtimoiy pеdagogika” o‘quv fanini o‘zlashtirish jarayonida amalga oshiriladigan masalalar doirasida bakalavr: ijtimoiy - pеdagogik faoliyatning madaniy - tarixiy an‘analari; ijtimoiy - pеdagogik faoliyat rivojining tarixiy omillari; pеdagog, ijtimoiy - pеdagog va ijtimoiy xodimning kasbiy faoliyatidagi farqlar; ijtimoiy - pеdagogning kasbiy faoliyati strukturasi; ijtimoiy - pеdagog faoliyati vazifalari; ijtimoiy - pеdagogning kasbiy tayyorlashda uzluksiz ta’lim mazmuni; O‘zbеkistonda ijtimoiy pеdagog amaliy faoliyatining o‘ziga xosliklari; maktabgacha yoshdagi bola shaxsini 1 Prezident Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston Mustaqilligining o’ttiz yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi nutqidan5 ijtimoiylashtirish mohiyati; bola shaxsini ijtimoiylashtirishda mikro muhitning roli; rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bola, nogiron bola, chеklangan imkoniyati bola tushunchalari tavsifi; imkoniyati chеklangan bolalarni ijtimoiylashtirishdagi umumiylik va tafovutlar; imkoniyati chеklangan bolalarni ijtimoiylashtirishning shartlari va xuquqiy mе’yorlari; ijtimoiy pеdagogik katеgoriyalar; ijtimoiy pеdagogikaning tamoyillarini bilishi kеrak; - ijtimoiy pеdagog faoliyat mеtodikasi va tеxnologiyasi; asotsial oilaga ijtimoiy - pеdagogik yordamning asosiy shakllari; ijtimoiy pеdagog faoliyatida ishontirish mеtodlari, korrеktsiya, mashqlarini qo’llash; kasbiy faoliyatda sotsiologik mеtodlardan foydalanish; ijtimoiy pеdagogik tеxnologiyalarini qo‘llash; xavotirli oila ijtimoiy maqomini tavsiflash; xavotirli oila bilan ishlash mеtodlarini qo‘llash ko‘nikmalariga ega bo‘lishi kеrak; - ota - ona vasiyligisiz qolgan bolalar bilan ijtimoiy - pеdagogik faoliyat olib borish; dеviant xulqli bolalar bilan ijtimoiy - pеdagogik faoliyatni tashkil etish va olib borish malakalariga ega bo‘lishi kеrak.6 REJA: 1. Ijtimoiy pedagogikaning tadqiqot obyekti va predmeti. 2. Ijtimoiy pedagogikaning tamoyillari. 3. Ijtimoiy pedagogikaning kategoriyalari. 4. Ijtimoy pedagogikaning paydo bo‘lishi va rivojlanishi 5. O‘zbekistonda ijtimoiy pedagogikaning rivojlanish bosqichlari Tayanch atamalar: sotsializatsiya (ijtimoiylashuvi), psixologik - pеdagogik, sotsiologiya, ijtimoiy pedagogika, pedagogik sotsiologiya, jamiyat, sotsium, shaxs, ijtimoiy pеdagogikaga ehtiyoj, O‘zbеkistonda ijtimoiy pеdagogika fani paydo bo‘lishining shart - sharoitlari, amaliy ijtimoiy faoliyat. Mamlakatimiz mustaqillikka erishgach milliy tarbiya va ta’lim sohasida keng qamrovli islohotlarni amalga oshirish uchun zamin yaratdi. Zotan, mustaqillik fikr - mulohazalarda ozod, o‘z haq - huquqini yaxshi taniydigan, izlanuvchan, zamonaviy bilimga ega, Vatanga, ona zaminimizga sadoqatli, boqimandalikning har qanday ko‘rinishlarini o‘zi uchun or deb biladigan, o‘z kuchi va aqliga ishonib yashaydigan, o‘z shaxsiy manfaatlarini xalq, Vatan manfaatlari bilan uyg‘un holda ko‘radigan barkamol insonni tarbiyalashni talab etadi. Respublikamiz Sobiq Ittifoq tarkibida davrida uning ta’lim tizimi markazlashtirilgan, milliy mintaliteti e’tiborga olinmagan, o‘ta mafkuralashgan, zarur kasbiy yo‘naltirishga e’tibor berilmagan edi. Mustaqillikning ilk kunlaridanoq mavjud ta’lim sohasidagi ijobiy natijalarni saqlab qolish va o‘tmishdan qolgan merosning salbiy jihatlarini hamda o‘tish davri bilan bog‘liq qiyinchiliklarni bartaraf etish uchun bosqichma - bosqichlik asosida jiddiy choralar ko‘rish zarur edi. 1 - MAVZU: IJTIMOIY PEDAGOGIK FAOLIYAT PEDAGOGIKA FANI SOHASI SIFATIDA Ijtimoiy pedagogikaning tadqiqot obyekti va predmeti7 Shu nuqtai nazardan muhtaram Prezidentimiz ta’lim - tarbiya masalasiga kuyunchaklik, diqqat, qat’iyat bilan yondashib, jamiyat rivojini dastlab ta’lim va tarbiya masalalariga bog‘liq ekanligini ham ilmiy - nazariy, ham amaliy jihatdan asoslab berdi. Mamlakatimizning birinchi rahbari Islom Karimov yosh avlod ta’lim - tarbiyasi haqida davlatning bosh islohatchilik roli to‘g‘risida to‘xtalar ekan, “Bizning asosiy boyligimiz, rivojlangan davlat tuzishga olib boradigan yo‘ldagi asosiy tayanchimiz - insondir. Yuksak malakali va Yuksak ma’naviyatli insondir. Bu narsa ayniqsa yosh avlodga tegishli. Kelajagi buyuk davlat, eng birinchi navbatda, bo‘lajak fuqarolarining madaniyati, ma’lumoti va ma’naviyati haqida g‘amxo‘rlik qilmog‘i zarur” ekanligini qayd etadi. Bugungi kunda mamlakatni yanada rivojlantirishga erishishi bilan bog‘liq voqeliklar taraqqiyotimizni belgilab olish jarayonida davlat tuzulmalari va institutlari bilan birga jamiyatni isloh qilish, uni boshqarish, rivojlantirish va milliy qadriyatlar asosida modernizatsiyalash zarurligini muhim vazifaga aylantridi. Bu esa o‘z - o‘zidan mazkur jarayonlarni tartibga solish, boshqarish yuzasidan siyosiy - huquqiy asoslarni yaratishni takomillashtirish va ushbu tizimni ijtimoiy - falsafiy jihatdan tatqiq etish orqali inson manfatlarini ta’minlashni uning huquq va erkinliklarini, osuda va farovon hayotini himoya qilishni, jamiyat boshqaruvini modernizatsiyalash ustivor vazifa sifatida namoyon bo‘lmoqda. Ijtimoiy pеdagogika fan sifatida pеdagogikadan ajralib chiqdi. Uni o‘rganilish jarayoni va ko‘rinishi pеdagogika fani tomonidan o‘rganadigan, biroq o‘ziga xosligi aniq bir sohani o‘rganish jihatdan tadqiq qilinadi. Pеdagogika fani bu yangi tarmog‘ining o‘ziga xosligi ― ijtimoiy so‘zida namoyon bo‘ladi. Ijtimoiy tushunchasi (lotincha socialis - umumiy, jamoatchilik) insonlarning birgalikdagi hayoti bilan bog‘liq bo‘lib, ularning muomala va bir - biriga ta’sirining turli xil shakllari birlashtiradi. Ijtimoiy pedagogika o‘z nomiga ko‘ra sotsium, ya’ni jamiyat bilan shug‘ullanadi. Shu bois uni jamiyat tarbiyasi ham deyish mumkin. Jamiyat tarbiyasi deganda “Inson” tizimi ichida olib boriladigan tarbiya tushuniladi. Ya’ni, bevosita insonlararo munosabatlar jarayonidagi tarbiyaviy ta’sir, shuningdek ijtimoiy institutlar faoliyatining (xayriya jamg‘armalari, tashkilotlar, jamiyatlar va assotsiatsiyalar) tarbiyaviy ta’siri nazarda tutiladi. Ijtimoiy “autsayderlar”, ya’ni qariyalar, nogironlar, yolg‘iz 8 yashovchilar, iqtisodiy nochor ahvolda yashovchilar va xalqning shu kabi boshqa tabaqalariga kiruvchilarga yordam berish ijtimoiy pedagogikaning maqsadalaridan biridir. Chunki faqat jamiyat va ijtimoiy ta’sir vositasida insonlarda insoniylik, vatanparvarlik, ijtimoiy faollik, mas’uliyatlilik singari fazilatlarni shakllantirish mumkinki, ushbu jarayonda oila, maktab va boshqa o‘quv muassasalari yordamchilar sifatida faoliyat ko‘rsatadi. Ijtimoiy pedagogika (lat.socium - jamiyat)ning asosiy vazifasi ijtimoiy tarbiya muammolarini o‘rganishdan iborat. Demakki, uning obyekti ijtimoiy hayotiy tarbiyaviy jarayonlardir. Predmet esa, shaxsning shakllanishiga ijtimoiy muhitning ta’siri qonuniyatlari, jumladan oilaning, birlashmalarning, jamg‘armalarning tarbiyaviy ta’siri kabilar hisoblanadi. Demak, ijtimoiy pedagogikaning predmeti - bu shaxsning ijtimoiylashuv jarayonidir. Ijtimoiy pedagogika, ayniqsa, “og‘ir guruh”larga alohida e’tibor qaratadi. Bu guruhga taqdir taqozasi bilan og‘ir vaziyatlarga tushib qolgan shaxslar kiradi. Bular: narkomanlar, ishsizlar, jinoyatchilar, qamoqda o‘tirib chiqqan kasallar, jinoiy guruhlarga va man etilgan diniy sektalarga o‘zlari bilmagan holda kirib qolgan shaxslar va h.k kiradi. Shuningdek, ijtimoiy pedagogika katta yoshdagi va qariyalarni, ishlab chiqarish jarayonlaridagi rahbar va xodimlarning o‘zaro munosabatlari, ayollar tarbiyasi, kasbidan qoniqmaganlik, qolaversa dam olishga, ruhiy kasallangan, ta’lim olishdagi muammolar, tarbiyasi og‘ir bolalar kabi muammolarni ham nazardan chetga qoldirmaydi. Ijtimoiy hayotning turli jabhalaridagi bu insonlar, albatta, yuqori malakali pedagogik yordamga muhtojdirlar. Ijtimoiy pedagogikaning fan sifatidagi ta’rifi bir qator baxs - munozaralarga sabab bo‘lmoqda. Yaxshi ma’lumki, har qanday fan inson bilimi sohasi sifatida nazariya va amaliyotning birligi sifatida faoliyat yuritadi. Bu ikki soha doimo bir - birini to‘ldirib kelishadi va voqelikning mukammallashuviga o‘z ta’sirini ko‘rsatishadi. Demak, biz ijtimoiy pedagogikani ham fan va amaliy faoliyat sohasi sifatida o‘rganishimiz lozim. Bundan tashqari ijtimoiy pedagogika ko‘pgina boshqa fanlar (falsafa, matematika, biologiya) kabi o‘quv fani bo‘lib ham xizmat qilishi mumkin. O‘zbekiston qadimiy tarix va pedagogik an’analarga ega davlat bo‘lgani uchun qadimdan ijtimoiy pedagogika fanining Sharq mutafakkirlari va diniy arboblar asarlarida rivojlanishi asoslari mavjuddir. XIX asrda O‘zbek ma’rifatparvarlari, XX asrdagi novator 9 pedagoglarning ijtimoiy tarbiya sohasidagi faoliyati ijtimoiy bilimlar uchun boy materialni tashkil qiladi. Biroq ma’lum bir davrda ijtimoiy pedagogikaning MDH hududidagi tadrijiy rivojlanishi to‘xtatib qo‘shildi. Bu ish avvaliga inqilobgacha bo‘lgan davrda pedagogikadan voz kechish, so‘ngra ijtimoiy muammolarni ma’lum qilmaslik siyosati bilan amalga oshirilgan bo‘lsa, ana shu asosdan kelib chiqib, aytish mumkinki, ijtimoiy pedagogika ilmiy nazariy bilimlar va ijtimoiy - pedagogik faoliyatini o‘rganadi, keyinchalik unga burjuaziya fani sifatida qaralgan. Ijtimoiy pedagogikaning tiklanishi faqatgina XX asrning 90 - yillarida ro‘y berdi. Uning qayta “tug‘ulishi” ijtimoiy pedagoglarning zamonaviy sharoitlardagi faoliyatlarida, amaliyotda ijtimoiy pedagogika fanining yutuqlaridan foydalanish zaruriyati tug‘ilgani bilan izohlanadi. Bu yerda davlat va jamiyatning faoliyat yuritishining yangi tamoyillari - bozor iqtisodiyoti, raqobat, byudjetdan pul ajratishni kamaytirish, dunyo hamjamiyatiga kirish, iqtisodiy holatning barqarorligi nazarda tutilmoqda. Shu bilan birga ijtimoiy hayotni demokratiyalashtirish, jahon hamjamiyatiga kirish aholining kam ta’minlangan qatlamlariga e’tiborni yanada kuchaytirishni talab qiladi. Biroq bundan avvalgi davrning nazariya va amaliyotining tizimlashtirilmog‘ini bu ikki soha bir - biridan alohida ravishda rivojlanishiga sabab bo‘ldi va ijtimoiy pedagogika fan sifatida shakllanishiga ta’sirini ko‘rsatdi. Natijada bugunda ilmning bu sohasini to‘liq qamrab oluvchi ta’rif mavjud emas. Masalan, Yu.V.Vasilkova bu fanni “alohida shaxs va guruhni tarbiyalash va o‘qitish nazariya va amaliyoti” deb ta’kidlaydi . A.V.Mudrikning fikricha ijtimoiy pedagogika “barcha yosh guruhlar va ijtimoiy toifalarni ijtimoiy tarbiyasini o‘rganuvchi pedagogikasi”dir. V.D.Semenov ijtimoiy pedagogika yoki muhit pedagogikasi fan yutuqlarini birlashtiruvchi va ularni ijtimoiy - tarbiya amaliyotida amalga oshiradi, deb hisoblaydi. I.Podlasiyning “Pedagogika darsligida quyidagicha ta’rif mavjud: “ijtimoiy pedagogika - ijtimoiy muhitning shaxsni shakllantirishga va ijtimoiy tarbiya muammolariga ta’siri qonuniyatlarini o‘rnatuvchi fan”. Yu.N.Galaguzova ijtimoiy pedagogikaga uning ob’ekti va predmetini aniqlash orqali ta’rif bermoqchi blo‘lgan.10 Ijtimoiy pedagogikaning fan sifatidagi mohiyatini aniqlash uchun “fan” tushunchasining o‘zi inson faoliyatining ob’ektiv bilimlarni tizimlashtirish va ishlab chiqishga qaratilgan faoliyati ekanligini ta’kidlash lozim. Tushunchaning ilmiy mazmuniy jihatini O‘rganish “ijtimoiy pedagogika” atamasining o‘ziga e’tibor qaratishni talab qiladi. U ikki sohadan iborat bo‘lib, ularni bitta sohaga birlashtirib turadi. Bu birlashuv tasodifiy emas va fanda tabaqalashuv va ixtisoslashuvning zamonaviy jarayonlariga bog‘liq. Pedagogika fanida tabaqalashuv va ixtisoslashuv jarayoni so‘nggi paytlarda ancha kuchaydi. Ba’zi bir ixtisoslashtirilgan sohalar - maktabgacha pedagogika, maktab pedagogikasi, maxsus pedagogikasi, kasb - hunar pedagogikasi, tarix pedagogikasi mustaqil ilmiy sohalarga aylanib bo‘lishdi. Ularning qatoriga ijtimoiy pedagogikani ham kiritsak bo‘ladi. Ijtimoiy pedagogikaning pedagogika singari ta’lim - tarbiya jarayoni jarayoni va hodisalarini o‘rganadi dalolat beradi. Biroq ularni muayyan o‘ziga xos yo‘nalishlarda o‘rganadi. Bu fanning o‘ziga xos xususiyati “ ijtimoiy” so‘zida mujassamlashtiilgan. “Ijtimoiy” (lotinchada socialis - umumiy, ijtimoiy) tushunchasi ostida odamlarning shakllari, ular o‘zaro munosabatlarining turli shakllari bilan bog‘liq barcha narsa tushuniladi. Bu degani, agar pedagogika o‘sib kelayotgan avlodlarning ta’lim tarbiyasi haqidagi fan bo‘lsa, ijtimoiy pedagogika ta’lim - tarbiya jarayonlarida bolaning jamiyatdagi hayotga qo‘shilishiga bog‘liq hodisalarni aloxida ajratadi. Bolaning jamiyatga “kirish” jarayoni, uning muayyan ijtimoiy tajribani qo‘lga kiritishi (bilim, qadriyat, yurish - turish qoidalari) ijtimoiylashuv deyiladi. Shunday qilib agar biz ijtimoiy pedagogika mohiyatini bu fanning ob’ekt va predmetini qiyoslash orqali aniqlamoqchi bo‘lsak quyidagi holat kelib chiqadi. Pedagogikaning ham, ijtimoiy pedagogikaning ham ob’ekti- bu bola, biroq o‘rganish predmetlari turlicha. Pedagogikaning o‘rganish predmeti bolani tarbiyalash qonuniyatlari hisoblanadi, ijtimoiy pedagogikaning predmeti esa bolani ijtimoiylashtirish qonuniyatlari hisoblanadi. Shuni ta’kidlash lozimki, bu ikki fanlarning uzoq tarixiy aloqasiga qaramay natijada ularning O‘ziga xos vazifalari tufayli uzoqlashishi ro‘y berdi. Umumiy pedagogikaning spetsifik vazifasi ta’lim - tarbiyadir. Bola va bolalikni himoya qilish ijtimoiy pedagogning asosiy kasbi hisoblanadi.