best-practice-ขั้นพื้นฐาน-บำรุงราษฎร์วิทยาคม-2568

รายงานวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) เรื่อง การพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์และคุณธรรมอัตลักษณ์ของผู้เรียน “จิตแจ่มใส ใจอาสา” โดยใช้รูปแบบ BAMRUNG MODEL มาตรฐานที่ ๑ คุณภาพของผู้เรียน ประเด็นพิจารณาที่ ๑.๒ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคม อำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต ๒ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการก คำนำ รายงานวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) เรื่อง การพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์และคุณธรรม อัตลักษณ์ของผู้เรียน “จิตแจ่มใส ใจอาสา” โดยใช้รูปแบบ BAMRUNG MODEL ฉบับนี้ จัดทำขึ้นเพื่อนำเสนอ กระบวนการทำงานและผลการดำเนินงานของโรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาพิจิตร เขต ๒ ในการพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ และมีคุณธรรมอัตลักษณ์ที่โรงเรียนกำหนดขึ้นร่วมกับชุมชน จำนวน ๗ ประการ อันสอดคล้องกับมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษา ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน มาตรฐานที่ ๑ คุณภาพของผู้เรียน ประเด็นพิจารณาที่ ๑.๒ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน เนื้อหาภายในเล่มประกอบด้วย มาตรฐานและตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้อง ที่มาและความสำคัญ วัตถุประสงค์ ขั้นตอนและกระบวนการดำเนินงานตามรูปแบบ BAMRUNG MODEL ซึ่งพัฒนาขึ้นบนฐานของวงจรคุณภาพ PDCA ผลการดำเนินงานย้อนหลัง ๓ ปีการศึกษา ตั้งแต่ปีการศึกษา ๒๕๖๖ ถึงปีการศึกษา ๒๕๖๘ วิธี การประเมินผล ปัจจัยของความสำเร็จ การยอมรับจากหน่วยงานภายนอก การเผยแพร่ผลงาน และภาคผนวก ซึ่งรวบรวมคำสั่ง บันทึกข้อความ แผนการจัดกิจกรรม ใบงาน เครื่องมือการประเมิน และภาพการดำเนิน กิจกรรมไว้อย่างครบถ้วน โรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคมขอขอบคุณคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน คณะครูและบุคลากร ทางการศึกษา ผู้ปกครอง ผู้นำชุมชน วัดปากคลองไข่เน่า เทศบาลตำบลหอไกร โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบล และหน่วยงานภาคีเครือข่ายทุกแห่งที่ให้ความร่วมมือและสนับสนุนการดำเนินงานด้วยดีเสมอมา จน ทำให้วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศนี้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม หวังเป็นอย่างยิ่งว่ารายงานฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อ สถานศึกษาและผู้สนใจในการนำไปประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของตนเองต่อไป โรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคม พฤษภาคม ๒๕๖๙ข สารบัญ หน้า คำนำ............................................................................................................................................ก สารบัญ ........................................................................................................................................ ข ๑. มาตรฐานที่ / ตัวชี้วัดที่..........................................................................................................๑ ๒. ชื่อผลงาน / ชื่อเรื่อง ..............................................................................................................๑ ๓. ที่มาและความสำคัญ..............................................................................................................๒ ๓.๑ บริบทของสถานศึกษา......................................................................................................... ๒ ๓.๒ สภาพปัญหาและความต้องการจำเป็น................................................................................. ๒ ๓.๓ แนวคิดในการพัฒนาวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ.............................................................................. ๓ ๔. วัตถุประสงค์..........................................................................................................................๔ ๕. ขั้นตอน / กระบวนการดำเนินงาน..........................................................................................๖ ๕.๑ แนวคิดและทฤษฎีที่ใช้ในการพัฒนารูปแบบ........................................................................ ๖ ๕.๒ รูปแบบ BAMRUNG MODEL............................................................................................. ๗ ๕.๓ แผนผังการดำเนินงานตามรูปแบบ BAMRUNG MODEL.................................................... ๘ ๕.๔ องค์ประกอบและวิธีการดำเนินงาน (How to).................................................................... ๙ ๕.๕ ความสัมพันธ์ของรูปแบบกับวงจรคุณภาพ PDCA .............................................................๑๖ ๖. ผลการดำเนินงานย้อนหลัง ๓ ปีการศึกษา........................................................................... ๑๗ ๖.๑ ผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์.........................................................................๑๗ ๖.๒ ผลการประเมินคุณธรรมอัตลักษณ์ ๗ ประการ..................................................................๑๗ ๖.๓ ผลการประเมินตนเองตามมาตรฐานการศึกษา..................................................................๑๘ ๖.๔ ผลที่เกิดกับครู สถานศึกษา และชุมชน .............................................................................๒๑ ๗. วิธีการประเมินผล................................................................................................................ ๒๒ ๘. ปัจจัยของความสำเร็จ......................................................................................................... ๒๔ ๙. หน่วยงานภายนอกที่ให้การยอมรับ...................................................................................... ๒๖ ๑๐. การเผยแพร่....................................................................................................................... ๒๘ ๑๑. ภาคผนวก.......................................................................................................................... ๒๙ ภาคผนวก ก คำสั่งและประกาศของสถานศึกษา.......................................................................๓๐ ภาคผนวก ข บันทึกข้อความที่เกี่ยวข้อง....................................................................................๓๓ ภาคผนวก ค แผนการจัดกิจกรรมและใบงาน............................................................................๓๖ ภาคผนวก ง เครื่องมือการประเมิน...........................................................................................๔๐ ภาคผนวก จ ภาพการดำเนินกิจกรรม.......................................................................................๔๔๑ ๑. มาตรฐานที่ / ตัวชี้วัดที่ วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศเรื่องนี้สอดคล้องกับมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษา ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคม ดังนี้ มาตรฐาน / ประเด็นพิจารณา ตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้อง ค่าเป้าหมาย มาตรฐานที่ ๑ คุณภาพของผู้เรียน ประเด็นพิจารณาที่ ๑.๒ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน ๑.๒.๑ การมีคุณลักษณะและค่านิยมที่ดีตามที่ สถานศึกษากำหนด ยอดเยี่ยม ๑.๒.๒ ความภูมิใจในท้องถิ่นและความเป็นไทย ยอดเยี่ยม ๑.๒.๓ การยอมรับที่จะอยู่ร่วมกันบนความแตกต่าง และหลากหลาย ยอดเยี่ยม ๑.๒.๔ สุขภาวะทางร่างกายและจิตสังคม ยอดเยี่ยม มาตรฐานที่ ๒ กระบวนการบริหาร และการจัดการ (สนับสนุน) ๒.๓ ดำเนินงานพัฒนาวิชาการที่เน้นคุณภาพผู้เรียน รอบด้าน ยอดเยี่ยม มาตรฐานที่ ๓ กระบวนการจัด การเรียน การสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ (สนับสนุน) ๓.๓ การบริหารจัดการชั้นเรียนเชิงบวก ยอดเยี่ยม โรงเรียนกำหนดค่าเป้าหมายของประเด็นพิจารณาที่ ๑.๒ ไว้ในระดับคุณภาพ ยอดเยี่ยม โดยผู้เรียน ต้องมีผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ระดับดีขึ้นไป ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ และมีผลการประเมิน คุณธรรมอัตลักษณ์ระดับดีขึ้นไป ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๙๐ ๒. ชื่อผลงาน / ชื่อเรื่อง การพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์และคุณธรรมอัตลักษณ์ของผู้เรียน “จิตแจ่มใส ใจอาสา” โดยใช้รูปแบบ BAMRUNG MODEL โรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคม ชื่อผู้จัดทำ นายโชคชัย จาดเมือง ผู้อำนวยการโรงเรียน และคณะครู ประเภทผลงาน วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศระดับสถานศึกษา ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีที่ดำเนินการ ปีการศึกษา ๒๕๖๖ – ๒๕๖๘ (ระยะเวลาต่อเนื่อง ๓ ปีการศึกษา) นวัตกรรม รูปแบบ BAMRUNG MODEL ซึ่งเป็นรูปแบบการบริหารจัดการเชิงกระบวนการที่พัฒนา ขึ้นจากบริบทของโรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคมโดยตรง๒ ๓. ที่มาและความสำคัญ ๓.๑ บริบทของสถานศึกษา โรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคม ตั้งอยู่หมู่ที่ ๑ ตำบลหอไกร อำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต ๒ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เปิด สอนตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาลปีที่ ๑ ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ มีเขตบริการครอบคลุมหมู่ที่ ๑, ๒, ๔, ๖ และ ๗ ตำบลหอไกร ในปีการศึกษา ๒๕๖๘ มีนักเรียนรวมทั้งสิ้น ๙๖ คน จำแนกเป็นระดับปฐมวัย ๒๐ คน และระดับ ประถมศึกษา ๗๖ คน มีผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษา รวม ๑๓ คน สภาพชุมชนโดยรอบเป็นชุมชนเกษตรกร ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมและรับจ้าง ทั่วไป ผู้ปกครองจำนวนมากต้องออกไปทำงานนอกพื้นที่ ทำให้ผู้เรียนส่วนหนึ่งอยู่ในความดูแลของปู่ ย่า ตา ยาย จากข้อมูลคุณลักษณะผู้เรียนปีการศึกษา ๒๕๖๘ พบว่า ผู้เรียนทั้งหมด ๙๖ คน เป็นผู้เรียนด้อยโอกาส (ยากจน) ทุกคน และมีผู้เรียนที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษเรียนรวม จำนวน ๒๒ คน คิดเป็นร้อยละ ๒๒.๙๒ ของผู้เรียนทั้งหมด ซึ่งเป็นสัดส่วนที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยของโรงเรียนขนาดเล็กทั่วไป โรงเรียนกำหนดปรัชญาไว้ว่า “มีการศึกษา มีอนาคต” มีคติพจน์ว่า “นตฺถิ ปญฺญาสมา อาภา” แปลว่า แสงสว่างเสมอด้วยปัญญา ไม่มี กำหนดอัตลักษณ์ของสถานศึกษาไว้ว่า “จิตแจ่มใส ใจอาสา” และกำหนด เอกลักษณ์ของสถานศึกษาคือ ดนตรีไทย ซึ่งเป็นทุนเดิมทางวัฒนธรรมที่โดดเด่นและได้รับการยอมรับจาก ชุมชนมาอย่างยาวนาน รายการ จำนวน รายการ จำนวน นักเรียนระดับปฐมวัย (อ.๑ – อ.๓) ๒๐ คน ผู้บริหารสถานศึกษา ๑ คน นักเรียนระดับประถมศึกษา (ป.๑ – ป.๖) ๗๖ คน ข้าราชการครู ๗ คน รวมนักเรียนทั้งหมด ๙๖ คน พนักงานราชการและครูอัตราจ้าง ๓ คน นักเรียนที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ ๒๒ คน เจ้าหน้าที่อื่น ๆ ๒ คน นักเรียนด้อยโอกาส (ยากจน) ๙๖ คน รวมบุคลากรทั้งหมด ๑๓ คน จำนวนห้องเรียน ๙ ห้อง จำนวนห้องปฏิบัติการ ๗ ห้อง ตารางที่ ๑ ข้อมูลพื้นฐานของโรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคม ปีการศึกษา ๒๕๖๘ ๓.๒ สภาพปัญหาและความต้องการจำเป็น จากการวิเคราะห์สภาพบริบทของสถานศึกษาด้วยเทคนิค SWOT Analysis ร่วมกับข้อมูลผล การประเมินตนเองของสถานศึกษาในปีการศึกษาที่ผ่านมา และการประชุมระดมความคิดเห็นของ คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ครู และผู้ปกครอง โรงเรียนพบสภาพปัญหาและความต้องการจำเป็นที่ ต้องเร่งพัฒนา ดังนี้ • ผู้เรียนร้อยละ ๑๐๐ เป็นผู้เรียนด้อยโอกาส และร้อยละ ๒๒.๙๒ เป็นผู้เรียนที่มีความต้องการจำ เป็นพิเศษเรียนรวม ส่งผลให้เกิดความแตกต่างระหว่างบุคคลสูง มีความเสี่ยงต่อการเกิดพฤติกรรม แยกกลุ่ม การล้อเลียน และการไม่ยอมรับซึ่งกันและกัน • ผู้ปกครองส่วนใหญ่ทำงานนอกพื้นที่ ทำให้การปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมที่บ้านขาดความต่อเนื่อง โรงเรียนจึงต้องรับบทบาทเป็นแหล่งบ่มเพาะคุณลักษณะหลัก๓ • ผู้เรียนบางส่วนมีสมาธิในการเรียนสั้น ขาดความอดทน และใช้เวลาว่างไปกับสื่อสังคมออนไลน์และ เกม ส่งผลกระทบต่อสุขภาวะทางร่างกายและจิตสังคม • พื้นที่รอบสถานศึกษาเป็นชุมชนเกษตรกรที่มีความเสี่ยงจากอบายมุขและสิ่งเสพติด จำเป็นต้องสร้าง ภูมิคุ้มกันให้ผู้เรียนตั้งแต่ระดับประถมศึกษา • โรงเรียนมีทุนเดิมด้านดนตรีไทยและความสัมพันธ์อันดีกับวัดและชุมชน แต่ยังไม่ได้จัดระบบให้ทุน เหล่านี้เชื่อมโยงเข้ากับการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์อย่างเป็นรูปธรรม นอกจากนี้ ผลการทดสอบระดับชาติของผู้เรียนในระยะที่ผ่านมายังมีความผันผวน ซึ่งคณะครูวิเคราะห์ ร่วมกันแล้วเห็นว่า รากของปัญหาส่วนหนึ่งมิได้อยู่ที่ตัวความรู้เพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่คุณลักษณะพื้นฐานของ ผู้เรียน ได้แก่ ความมีวินัย ความรับผิดชอบ ความมุ่งมั่นในการทำงาน และสมาธิในการเรียน ซึ่งเป็นเงื่อนไข สำคัญที่จะทำให้การจัดการเรียนการสอนทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้เกิดผล โรงเรียนจึงตัดสินใจเลือกพัฒนา คุณลักษณะอันพึงประสงค์และคุณธรรมอัตลักษณ์ของผู้เรียนเป็นจุดเน้นหลัก ๓.๓ แนวคิดในการพัฒนาวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ จากสภาพปัญหาและความต้องการจำเป็นข้างต้น โรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคมจึงได้ร่วมกันกำหนด “คุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน” ขึ้น ๗ ประการ โดยยึดโยงกับปรัชญา อัตลักษณ์ เอกลักษณ์ พันธกิจ และ เป้าประสงค์ของโรงเรียน ได้แก่ การเรียนดี ดนตรีเด่น เน้นภาษา พาสวดธรรมจักร ปลูกผักขายได้ ใฝ่ใจสมาธิ และมีจิตอาสา แล้วออกแบบกระบวนการทำงานที่ทำให้คุณธรรมทั้ง ๗ ประการนี้เกิดขึ้นจริงในวิถี ชีวิตประจำวันของผู้เรียน มิใช่เป็นเพียงข้อความที่ติดไว้บนผนังอาคาร กระบวนการดังกล่าวได้รับการพัฒนาและปรับปรุงต่อเนื่องเป็นเวลา ๓ ปีการศึกษา จนตกผลึกเป็น รูปแบบการทำงานเฉพาะของโรงเรียน เรียกว่า BAMRUNG MODEL ซึ่งถือเป็นนวัตกรรมของสถานศึกษา ตัว รูปแบบเองคือนวัตกรรม เพราะเป็นการจัดระบบความสัมพันธ์ขององค์ประกอบ ๗ ประการให้หมุนเป็นวงจร ต่อเนื่องบนฐานของวงจรคุณภาพ PDCA โดยไม่ต้องอาศัยชุดสื่อหรือวัสดุอุปกรณ์ราคาแพง เหมาะกับบริบท ของโรงเรียนขนาดเล็กที่มีทรัพยากรจำกัด และสามารถขยายผลไปยังโรงเรียนอื่นได้โดยง่าย ผลลัพธ์เชิงประจักษ์ที่เกิดขึ้นคือ ผู้เรียนมีผลการประเมินคุณธรรมอัตลักษณ์ ๗ ประการ ในระดับดี ขึ้นไป เพิ่มขึ้นจากร้อยละ ๙๐.๖๕ ในปีการศึกษา ๒๕๖๖ เป็นร้อยละ ๙๖.๒๐ ในปีการศึกษา ๒๕๖๘ และมีผล การประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ระดับดีขึ้นไป เพิ่มขึ้นจากร้อยละ ๘๒.๖๑ เป็นร้อยละ ๘๙.๔๗ ใน ช่วงเวลาเดียวกัน ส่งผลให้ผลการประเมินตนเองของสถานศึกษาตามมาตรฐานที่ ๑ ประเด็นพิจารณาที่ ๑.๒ อยู่ในระดับคุณภาพ ยอดเยี่ยม ต่อเนื่องทั้ง ๓ ปีการศึกษา๔ ๔. วัตถุประสงค์ การดำเนินงานตามวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศเรื่องนี้ กำหนดวัตถุประสงค์ให้ครอบคลุมตัวชี้วัดของประเด็น พิจารณาที่ ๑.๒ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน ทั้ง ๔ ตัวชี้วัด ดังนี้ ๔.๑ เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ทั้ง ๘ ประการ และมีค่านิยมที่ดีตามที่สถานศึกษากำหนด ในระดับดีขึ้นไป ไม่น้อยกว่า ร้อยละ ๘๐ ของผู้เรียนทั้งหมด (ตัวชี้วัดที่ ๑.๒.๑) ๔.๒ เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคม ๗ ประการ ได้แก่ การเรียนดี ดนตรีเด่น เน้นภาษา พาสวดธรรมจักร ปลูกผักขายได้ ใฝ่ใจสมาธิ และมีจิตอาสา ในระดับดีขึ้นไป ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๙๐ ของผู้เรียนทั้งหมด ๔.๓ เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดความภูมิใจในท้องถิ่นและความเป็นไทย ผ่านกิจกรรมดนตรีไทย การ สวดธรรมจักรกัปปวัตนสูตร และการเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของตำบลหอไกร อำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร (ตัวชี้วัดที่ ๑.๒.๒) ๔.๔ เพื่อพัฒนาให้ผู้เรียนยอมรับและอยู่ร่วมกันบนความแตกต่างและหลากหลาย โดยเฉพาะการอยู่ ร่วมกันระหว่างผู้เรียนทั่วไปกับผู้เรียนที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษซึ่งเรียนรวมอยู่ในโรงเรียน (ตัวชี้วัดที่ ๑.๒.๓) ๔.๕ เพื่อเสริมสร้างให้ผู้เรียนมีสุขภาวะทางร่างกายและจิตสังคมที่ดี รู้จักดูแลตนเอง มีสมาธิ มีอารมณ์ มั่นคง และปลอดจากสิ่งเสพติดและอบายมุข (ตัวชี้วัดที่ ๑.๒.๔) ๔.๖ เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของบ้าน วัด โรงเรียน และชุมชน ในการพัฒนาคุณลักษณะอัน พึงประสงค์และคุณธรรมอัตลักษณ์ของผู้เรียนอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน เป้าหมายเชิงปริมาณ เป้าหมาย ค่าเป้าหมาย ผู้เรียนมีผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ระดับดีขึ้นไป ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ ผู้เรียนมีผลการประเมินคุณธรรมอัตลักษณ์ ๗ ประการ ระดับดีขึ้นไป ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๙๐ ผู้เรียนมีผลการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน ระดับดีขึ้นไป ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๗๐ ผู้เรียนมีผลการประเมินสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ระดับดีขึ้นไป ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๕ ผู้เรียนผ่านการประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ร้อยละ ๑๐๐ ผลการประเมินตนเองตามมาตรฐานที่ ๑ ประเด็นพิจารณาที่ ๑.๒ ระดับยอดเยี่ยม เป้าหมายเชิงคุณภาพ ผู้เรียนโรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคมทุกคนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์และคุณธรรมอัตลักษณ์ที่ แสดงออกอย่างเป็นธรรมชาติจนกลายเป็นวิถีชีวิตประจำวัน สอดคล้องกับอัตลักษณ์ของโรงเรียน “จิตแจ่มใส ใจอาสา” เป็นที่ยอมรับและชื่นชมของผู้ปกครอง ชุมชน และหน่วยงานภายนอก๕ ๕. ขั้นตอน / กระบวนการดำเนินงาน ๕.๑ แนวคิดและทฤษฎีที่ใช้ในการพัฒนารูปแบบ โรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคมได้ศึกษาแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง เพื่อใช้เป็นฐานในการออกแบบ กระบวนการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์และคุณธรรมอัตลักษณ์ของผู้เรียน ประกอบด้วย • วงจรคุณภาพ PDCA ของ Deming ใช้เป็นโครงสร้างหลักของกระบวนการทำงาน ประกอบด้วยขั้น วางแผน (Plan) ขั้นดำเนินการ (Do) ขั้นตรวจสอบ (Check) และขั้นปรับปรุงพัฒนา (Act) ซึ่ง หมุนเป็นวงจรต่อเนื่องไม่สิ้นสุด • แนวคิดโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ที่เน้นการกำหนดคุณธรรมอัตลักษณ์ร่วมกันของทุกฝ่าย การสร้าง พฤติกรรมบ่งชี้เชิงบวก และการทำโครงงานคุณธรรมของผู้เรียน • ทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคม (Social Learning Theory) ของ Bandura ที่ชี้ว่า พฤติกรรมของ บุคคลเกิดจากการสังเกตและเลียนแบบตัวแบบที่มีความสำคัญ จึงนำมาสู่องค์ประกอบ M – Model ที่กำหนดให้ผู้บริหาร ครู และรุ่นพี่ต้องปฏิบัติตนให้เห็นเป็นแบบอย่างก่อน • แนวคิดการสร้างนิสัยด้วยการทำซ้ำ (Habit Formation) ที่เชื่อว่าพฤติกรรมจะกลายเป็นนิสัยถาวร เมื่อได้รับการปฏิบัติซ้ำในบริบทเดิมอย่างสม่ำเสมอ จึงนำมาสู่องค์ประกอบ R – Routine ที่ ออกแบบให้คุณธรรมทั้ง ๗ ประการปรากฏอยู่ในกิจวัตรประจำวันของโรงเรียน • แนวคิดการบริหารแบบมีส่วนร่วมและหลัก “บวร” (บ้าน วัด โรงเรียน) ที่ให้ความสำคัญกับ การทำงานร่วมกันของทุกภาคส่วน จึงนำมาสู่องค์ประกอบ U – Unite • หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ที่เน้นความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกันที่ดี ใช้เป็นฐานคิดของกิจกรรมปลูกผักขายได้ จากแนวคิดทั้งหมด โรงเรียนได้สังเคราะห์ออกมาเป็นข้อสรุปสำคัญว่า การพัฒนาคุณลักษณะอัน พึงประสงค์ของผู้เรียนจะสำเร็จได้ต้องอาศัยเงื่อนไข ๓ ประการพร้อมกัน คือ มีตัวแบบที่ดีให้เห็น มีการปฏิบัติ ซ้ำจนเป็นวิถี และมีคนรอบข้างร่วมสนับสนุนอย่างพร้อมเพรียง เงื่อนไขทั้งสามนี้จึงถูกวางไว้เป็นแกนกลางของ รูปแบบ BAMRUNG MODEL๖ ๕.๒ รูปแบบ BAMRUNG MODEL โรงเรียนบำรุงราษฎร์วิทยาคมได้สังเคราะห์แนวคิดข้างต้นร่วมกับบริบทของโรงเรียน พัฒนาขึ้นเป็น รูปแบบการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์และคุณธรรมอัตลักษณ์ของผู้เรียน เรียกว่า BAMRUNG MODEL ซึ่งย่อมาจากชื่อของโรงเรียน ประกอบด้วยองค์ประกอบ ๗ ประการ สอดคล้องกับคุณธรรมอัตลักษณ์ ๗ ประการของโรงเรียน และดำเนินการอย่างเป็นวงจรต่อเนื่องตามวงจรคุณภาพ PDCA ดังภาพ ภาพที่ ๑ รูปแบบ BAMRUNG MODEL แสดงองค์ประกอบ ๗ ประการ ที่หมุนเป็นวงจรต่อเนื่องรอบแกนกลางคือ อัตลักษณ์ “จิตแจ่มใส ใจอาสา” รูปแบบ BAMRUNG MODEL มีความหมายของแต่ละองค์ประกอบ ดังนี้ อักษร องค์ประกอบ ความหมาย ขั้นตอน PDCA B Base & Believe สร้างฐานความเชื่อร่วม ศึกษาสภาพปัญหาและวิเคราะห์ บริบท Plan A Aim & Agree ตั้งเป้าหมายร่วมกัน ประกาศคุณธรรมอัตลักษณ์และ แต่งตั้งคณะทำงาน Plan M Model เป็นแบบอย่างที่ดี ผู้บริหาร ครู และรุ่นพี่ปฏิบัติตนให้เห็น เป็นแบบอย่าง Do R Routine กิจวัตรคุณธรรมประจำวัน ปฏิบัติซ้ำจนเป็นนิสัยและวิถี ของโรงเรียน Do