แผนเศรษฐกิจพอเพียงชีววิทยา2

Published on Aug 24, 2026

แผนเศรษฐกิจพอเพียงชีววิทยา2

แผนเศรษฐกิจพอเพียงชีววิทยา2 - PDF to Document

Published on Aug 24, 2026

Description:

ผังโครงสร้างหน่วยการเรียนรู้เสริมสร้างคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชื่อหน่วย การดำรงชีวิตของพืช วิทยาศาสตร์ชีวภาพ ระดับชั้น ม.๔ เวลา ๘ ชั่วโมง ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ -------------- แผนที่ ๒ (โซ้ตสวาย) เรื่อง การนำสารอินทรีย์ในพืชไปใช้ประโยชน์ ๒ ชม ตัวชี้วัด ม.๔/๙ สืบค้นข้อมูล อภิปราย และยกตัวอย่าง เกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากสารต่าง ๆ ที่พืชบางชนิด สร้าง ภาระงาน / ภาวระชิ้นงาน - นำส่วนประกอบของพืชมาจากบ้าน คนละ ๑ ชนิด - ศึกษาวิดิทัศน์และทำปฏิบัติการ กิจกรรมสำรวจพืชในท้องถิ่น - นำส่วนประกอบของพืชทีสามารถใช้ ประโยชน์ได้ คนละ ๑ ชนิด - โครงงานการศึกษาการย้อมไหมจาก พืชในท้องถิ่น -ดินปลูกภูเขาไฟ -แหล่งเรียนรู้การทำผ้าไหมในชุมชน สวาย/เกษตรอินทรีย์ -การทำโครงงานและสิ่งประดิษฐ์ (STEM) -นวัตกรรม/ชิ้นงานที่ได้จาก ส่วนประกอบของพืชที่เหลือใช้ จิตวิทยาศาสตร์ ๑) มีความใฝ่เรียนรู้ ๒) การร่วมแสดงความคิดเห็นและ ยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น และ ทำงานร่วมกับผู้อื่น อย่างสร้างสรรค์ ๓) การใช้วิจารณญาณและความ รอบคอบ ๔) ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมและ การเข้าชั้นเรียน ๕) ตระหนักถึงความสำคัญของพืช สมรรถนะสำคัญ/ทักษะ/ทักษะในศตวรรษ ที่ ๒๑ -ความสามารถในการสื่อสาร -ความสามารถในการคิด - ทักษะการสังเกต – ทักษะการจำแนก ประเภท - ทักษะการลง ความเห็นจากข้อมูล - ทักษะการจัดกระทำ และสื่อความหมายข้อมูล -ความสามารถในการแก้ปัญหา -ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต - กระบวนการทำงานกลุ่ม -ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี พืชสร้างน้ำตาลจากการสังเคราะห์ด้วยแสง โดยน้ำตาลที่สร้างขึ้นนี้ ถูกน้ำไปใช้ในการหายใจระดับเซลล์เพื่อให้ได้พลังงานสำหรับ น้ำไปใช้ในกิจกรรมต่าง ๆ และเป็นแหล่งคาร์บอนสำหรับกระบวนการสังเคราะห์สารอินทรีย์และการ เจริญเติบโตสารอินทรีย์ที่พืช สร้างขึ้นมีทั้งที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตโดยตรงซึ่งพบได้ในพืชทุกชนิด เช่น คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ลิพิด กรดนิวคลีอิก กรดอะมิโน วิตามิน คลอโรฟิลล์ ฮอร์โมนพืช และสารอินทรีย์ที่ไม่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของ พืชโดยตรง ซึ่งพบในพืชบางชนิดเพื่อช่วยให้ พืชเหล่านั้นมีชีวิตรอดและแพร่กระจายพันธุ์ได้ โดยปัจจุบันมนุษย์นำสารอินทรีย์ในกลุ่มนี้ไปใช้ประโยชน์ได้อย่างหลากหลาย เช่น การใช้ประโยชน์จากยางพารา สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่ใช้ทำยา ใช้ในภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นต้น แผนที่ ๑ เรื่อง สารอินทรีย์ในพืช ๓ ชม. ตัวชี้วัด ม.๔/๘ ทดสอบและบอกชนิดของ สารอาหารที่พืชสังเคราะห์ได้ แผนที่ ๓ (ดินปลูกภูเขาไฟ) เรื่อง ใบไม้มหัศจรรย์ ๓ ชม. ตัวชี้วัด ม.๔/๙ สืบค้นข้อมูล อภิปราย และยกตัวอย่างเกี่ยวกับ การใช้ประโยชน์จากสารต่าง ๆ ที่ พืชบางชนิดสร้าง หน่วยการเรียนรู้ การดำรงชีวิตของพืชแผ่นที่ ๓ กิจกรรมการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แผนการจัดการเรียนรู้ เรื่องสารอินทรีย์ในพืช ระดับชั้น ม.๔ เวลา 3 ชั่วโมง ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. กิจกรรมนำสู่การเรียน ๑) ขั้นสร้างความสนใจ (๑๐ นาที) 1. ครูแจ้งนักเรียน เรื่อง การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ระลอกเมษายน นักเรียนต้อง ปรับตัวให้เข้าสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา นักเรียนจะต้องปฏิบัติตนเพื่อให้สามารถเรียน ได้ตามปกติ ตามตารางเรียนในภาคเรียนที่ 1/2564 ดังนี้ 1.1 ครูแจ้งให้นักเรียนเข้ากลุ่มไลน์ห้องเรียน 1.2 ครูแจ้งนักเรียนว่าครูจะสร้าง google classroom เพื่อใช้ในการเรียนการสอน ออนไลน์ โดยครูจะส่งรหัสเข้าห้องเรียน google classroom ในไลน์กลุ่มและให้นักเรียนเข้าห้องเรียนทุกคน 2. ครูเช็ควัสดุ / อุปกรณ์ ที่ต้องใช้ในการเรียนออนไลน์ ดังนี้ โทรศัพท์ / โน๊ตบุ๊ค / tablet / สัญญานอินเตอร์เน็ต เพื่อปรับการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนออนไลน์ตามสถานการณ์การแพร่ระบาดของ เชื้อไวรัสโคโรนาระลอกเมษายน ถ้านักเรียนคนใดมีปัญหาด้านอุปกรณ์การเรียน หรือ ด้านสัญญาน อินเตอร์เน็ต ครูแจ้งให้นักเรียนมารับเอกสารที่โรงเรียน โดยครูจะวางไว้ที่โต๊ะหน้าห้องวิชาการ 1. ครูส่งรหัส google meet ในนักเรียนผ่านไลน์ห้องเรียน ก่อนถึงเวลาเรียน 30 นาที 2. ครูเช็คชื่อโดยให้นักเรียนเล่มเกม vonder go เพื่อกระตุ้นให้นักเรียนมีความพร้อมใน การเรียนออนไลน์ เป็นการทดสอบความรู้เดิมและความรู้ในเรื่องที่จะเรียน ก่อนเริ่มเกม ครูสามารถให้ นักเรียนสแกนคิวอาร์โค้ด หรือ เล่นเกมผ่านลิ้งค์ https://playgo.vonder.co.th/ จากนั้นป้อนรหัสที่อยู่บน หน้าจอเพื่อเข้าเกม ครูให้นักเรียนดูภาพผลไม้ ส้ม มะขาม มะยม กล้วยผังโครงสร้างหน่วยการเรียนรู้เสริมสร้างคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชื่อหน่วย การดำรงชีวิตของพืช วิทยาศาสตร์ชีวภาพ ระดับชั้น ม.๔ เวลา ๘ ชั่วโมง ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ -------------- แผนที่ ๒ (โซ้ตสวาย) เรื่อง การนำสารอินทรีย์ในพืชไปใช้ประโยชน์ ๒ ชม ตัวชี้วัด ม.๔/๙ สืบค้นข้อมูล อภิปราย และยกตัวอย่าง เกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากสารต่าง ๆ ที่พืชบางชนิด สร้าง ภาระงาน / ภาวระชิ้นงาน - นำส่วนประกอบของพืชมาจากบ้าน คนละ ๑ ชนิด - ศึกษาวิดิทัศน์และทำปฏิบัติการ กิจกรรมสำรวจพืชในท้องถิ่น - นำส่วนประกอบของพืชทีสามารถใช้ ประโยชน์ได้ คนละ ๑ ชนิด - โครงงานการศึกษาการย้อมไหมจาก พืชในท้องถิ่น -ดินปลูกภูเขาไฟ -แหล่งเรียนรู้การทำผ้าไหมในชุมชน สวาย/เกษตรอินทรีย์ -การทำโครงงานและสิ่งประดิษฐ์ (STEM) -นวัตกรรม/ชิ้นงานที่ได้จาก ส่วนประกอบของพืชที่เหลือใช้ จิตวิทยาศาสตร์ ๑) มีความใฝ่เรียนรู้ ๒) การร่วมแสดงความคิดเห็นและ ยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น และ ทำงานร่วมกับผู้อื่น อย่างสร้างสรรค์ ๓) การใช้วิจารณญาณและความ รอบคอบ ๔) ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมและ การเข้าชั้นเรียน ๕) ตระหนักถึงความสำคัญของพืช สมรรถนะสำคัญ/ทักษะ/ทักษะในศตวรรษ ที่ ๒๑ -ความสามารถในการสื่อสาร -ความสามารถในการคิด - ทักษะการสังเกต – ทักษะการจำแนก ประเภท - ทักษะการลง ความเห็นจากข้อมูล - ทักษะการจัดกระทำ และสื่อความหมายข้อมูล -ความสามารถในการแก้ปัญหา -ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต - กระบวนการทำงานกลุ่ม -ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี พืชสร้างน้ำตาลจากการสังเคราะห์ด้วยแสง โดยน้ำตาลที่สร้างขึ้นนี้ ถูกน้ำไปใช้ในการหายใจระดับเซลล์เพื่อให้ได้พลังงานสำหรับ น้ำไปใช้ในกิจกรรมต่าง ๆ และเป็นแหล่งคาร์บอนสำหรับกระบวนการสังเคราะห์สารอินทรีย์และการ เจริญเติบโตสารอินทรีย์ที่พืช สร้างขึ้นมีทั้งที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตโดยตรงซึ่งพบได้ในพืชทุกชนิด เช่น คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ลิพิด กรดนิวคลีอิก กรดอะมิโน วิตามิน คลอโรฟิลล์ ฮอร์โมนพืช และสารอินทรีย์ที่ไม่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของ พืชโดยตรง ซึ่งพบในพืชบางชนิดเพื่อช่วยให้ พืชเหล่านั้นมีชีวิตรอดและแพร่กระจายพันธุ์ได้ โดยปัจจุบันมนุษย์นำสารอินทรีย์ในกลุ่มนี้ไปใช้ประโยชน์ได้อย่างหลากหลาย เช่น การใช้ประโยชน์จากยางพารา สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่ใช้ทำยา ใช้ในภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นต้น แผนที่ ๑ เรื่อง สารอินทรีย์ในพืช ๓ ชม. ตัวชี้วัด ม.๔/๘ ทดสอบและบอกชนิดของ สารอาหารที่พืชสังเคราะห์ได้ แผนที่ ๓ (ดินปลูกภูเขาไฟ) เรื่อง ใบไม้มหัศจรรย์ ๓ ชม. ตัวชี้วัด ม.๔/๙ สืบค้นข้อมูล อภิปราย และยกตัวอย่างเกี่ยวกับ การใช้ประโยชน์จากสารต่าง ๆ ที่ พืชบางชนิดสร้าง หน่วยการเรียนรู้ การดำรงชีวิตของพืชแผ่นที่ ๓ กิจกรรมการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แผนการจัดการเรียนรู้ เรื่องสารอินทรีย์ในพืช ระดับชั้น ม.๔ เวลา 3 ชั่วโมง ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. กิจกรรมนำสู่การเรียน ๑) ขั้นสร้างความสนใจ (๑๐ นาที) 1. ครูแจ้งนักเรียน เรื่อง การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ระลอกเมษายน นักเรียนต้อง ปรับตัวให้เข้าสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา นักเรียนจะต้องปฏิบัติตนเพื่อให้สามารถเรียน ได้ตามปกติ ตามตารางเรียนในภาคเรียนที่ 1/2564 ดังนี้ 1.1 ครูแจ้งให้นักเรียนเข้ากลุ่มไลน์ห้องเรียน 1.2 ครูแจ้งนักเรียนว่าครูจะสร้าง google classroom เพื่อใช้ในการเรียนการสอน ออนไลน์ โดยครูจะส่งรหัสเข้าห้องเรียน google classroom ในไลน์กลุ่มและให้นักเรียนเข้าห้องเรียนทุกคน 2. ครูเช็ควัสดุ / อุปกรณ์ ที่ต้องใช้ในการเรียนออนไลน์ ดังนี้ โทรศัพท์ / โน๊ตบุ๊ค / tablet / สัญญานอินเตอร์เน็ต เพื่อปรับการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนออนไลน์ตามสถานการณ์การแพร่ระบาดของ เชื้อไวรัสโคโรนาระลอกเมษายน ถ้านักเรียนคนใดมีปัญหาด้านอุปกรณ์การเรียน หรือ ด้านสัญญาน อินเตอร์เน็ต ครูแจ้งให้นักเรียนมารับเอกสารที่โรงเรียน โดยครูจะวางไว้ที่โต๊ะหน้าห้องวิชาการ 1. ครูส่งรหัส google meet ในนักเรียนผ่านไลน์ห้องเรียน ก่อนถึงเวลาเรียน 30 นาที 2. ครูเช็คชื่อโดยให้นักเรียนเล่มเกม vonder go เพื่อกระตุ้นให้นักเรียนมีความพร้อมใน การเรียนออนไลน์ เป็นการทดสอบความรู้เดิมและความรู้ในเรื่องที่จะเรียน ก่อนเริ่มเกม ครูสามารถให้ นักเรียนสแกนคิวอาร์โค้ด หรือ เล่นเกมผ่านลิ้งค์ https://playgo.vonder.co.th/ จากนั้นป้อนรหัสที่อยู่บน หน้าจอเพื่อเข้าเกม ครูให้นักเรียนดูภาพผลไม้ ส้ม มะขาม มะยม กล้วย๑ แผ่นที่ ๓ กิจกรรมการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แผนการจัดการเรียนรู้ เรื่องสารอินทรีย์ในพืช ระดับชั้น ม.๔ เวลา ๓ ชั่วโมง ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ๑. ครูทักทายนักเรียน และแจกผลไม้ให้นักเรียนชิมคนละลูก เช่น ส้ม มะขาม มะยม กล้วย คนละ ๑ ลูก (ครูมีคุณธรรม) ขั้นสร้างความสนใจ ( engagement) ๑. ครูตรวจสอบความรู้ก่อนเรียน พิจารณาข้อใดผิดข้อใดถูกโดยใช้เกม Kahoot มีคำถามดังนี้ครู เตรียมความพร้อมของทุกคน และใช้คำถามดังนี้(ครูมีคุณธรรม นักเรียนมีความรู้) ๑.๑ การสังเคราะห์ด้วยแสงเป็นกระบวนการที่สามารถนำพลังงานแสงมาเปลี่ยนเป็น พลังงานเคมีเพื่อใช้ในการดำรงชีวิตของพืช ( / ) ๑.๒) พืชต้องการน้ำ ออกซิเจน คาร์บอนไดออกไซด์ และแสงเพื่อใช้ในกระบวนการ สังเคราะห์ด้วยแสงซึ่ง เกิดขึ้นในคลอโรพลาสต์( x ) ๑.๓) พืชลำเลียงน้ำและธาตุอาหารผ่านทางโฟลเอ็ม เพื่อใช้ในกระบวนการต่าง ๆ รวมทั้ง กระบวนการ สังเคราะห์ด้วยแสง จากนั้นจะลำเลียงน้ำตาลที่ได้จากกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงผ่านไซเล็ม เพื่อไปใช้ในส่วนต่างๆ ของ พืช ( x ) ๑.๔) น้ำตาลที่พืชสร้างขึ้นบางส่วนจะนำไปสังเคราะห์เป็นสารอินทรีย์หลายชนิด เช่น คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน กรดอะมิโน เป็นต้น ( / ) ๑.๕) พืชต้องการน้ำและแสงในการดำรงชีวิต นอกจากนี้ยังต้องการธาตุอาหารชนิดต่าง ๆ ในปริมาณที่ ใกล้เคียงกัน เพื่อให้เจริญเติบโตได้อย่างสมบูรณ์ ( x ) ๒. ครูทบทวนความรู้เดิมโดยใช้คำถามดังต่อไปนี้(ครูมีคุณธรรม นักเรียนมีความรู้) ๒.๑ พืชต้องการสารอาหารและพลังงานเช่นเดียวกับสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นหรือไม่ ( ต้องการ ) ๒.๒ จาก ๒.๑ เพราะอะไรพืชจึงต้องการสารอาหาร (เพื่อนำไปใช้ในการเจริญเติบโตและ การดำรงชีวิต ) ๒.๓ พืชสามารถสร้างอาหารได้เองหรือไม่ (ได้) ๒.๔ พืชสร้างอาหารโดยวิธีใด (การสร้างโดยผ่านกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง) ๒.๕ อาหารที่พืชสร้างได้ คืออะไร(อาหารที่สร้างได้คือ น้ำตาล) ๒.๖ อาหารเหล่านี้ พืชนำไปใช้อย่างไร(ปลายเปิด) ๓. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม แบ่งคละความสามารถ นักเรียนแต่ละกลุ่มกำหนดและมอบหมายหน้าที่ ในกลุ่ม ประธานควบคุมดูแลการทำงาน เลขานุการบันทึกภาระงาน ประสานงาน กรรมการช่วยกัน ปฏิบัติงานตามมติของกลุ่ม (ครูมีคุณธรรม นักเรียนมีภูมคุ้มกันในตัวที่ดีมีความพอประมาณ มีคุณธรรม)๒ กิจกรรมพัฒนาการเรียนรู้ ๒) ขั้นสำรวจและค้นหา (๖๐ นาที) ๒.๑ ครูตั้งประเด็นให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายเพื่อเชื่อมโยงสิ่งที่จะเรียน ดังต่อไปนี้ ๑) ให้นักเรียนยกตัวอย่างผลผลิตที่ได้จากพืช ๒) สารอินทรีย์ที่พบในผลผลิตต่าง ๆ ที่ยกตัวอย่างข้างต้นนั้นมีอะไรบ้าง และคิดว่าสารอินทรีย์ เหล่านี มีความจำเป็นต่อพืชอย่างไร ให้นักเรียนในแต่ละกลุ่มร่วมกันหาคำตอบ (ครูมีคุณธรรม นักเรียนมีมี เหตุมีผล ภูมิคุ้มกัน มีความพอประมาณ มีคุณธรรม) ๒.๒ ครูให้นักเรียนยกตัวอย่าง และตั้งประเด็นให้นักเรียนอภิปรายเกี่ยวกับประเภทของสารอาหารที่ ได้รับจากพืชว่าการรับประทานอาหารเจจะได้รับสารอาหารทุกประเภทหรือไม่ (ครูมีคุณธรรม นักเรียนมี ความรู้ มีเหตุมีผล มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีมีความพอประมาณ มีคุณธรรม) ๒.๓ ครูให้นักเรียนชมวีดิทัศน์การเจริญเติบโตของพืชตั้งแต่งอกเป็นเมล็ดจนเติบโตสร้างดอกและผล และตั้งประเด็นคำถามกับนักเรียน ดังนี้(ครูมีคุณธรรม นักเรียนมีความรู้ มีภูมิคุ้มกันในตัว) ๑) เซลล์พืชมีองค์ประกอบอะไรบ้าง ๒) พืชต้องการสารอินทรีย์อะไรบ้างในการเจริญเติบโต ๓) พืชแต่ละชนิดมีการสะสมสารอินทรีย์ชนิดต่าง ๆ ในปริมาณที่แตกต่างกันหรือไม่ เพื่อ นำเข้าสู่กิจกรรมการทดสอบสารอาหารในพืช ครูให้นักเรียนเตรียมตัวอย่างพืชมาล่วงหน้า หรือเตรียมตัวอย่างพืชที่ครอบคลุมสารอาหารทุก ประเภทที่ต้องการทดสอบ(ครูมีคุณธรรม มีภูมิคุมกันในตัว นักเรียนมีความรู้ มีภูมิคุ้มกันในตัว) ๒.๔ นักเรียนศึกษาคู่มือการทดสอบสารอาหารจากวีดีทัศน์(นักเรียนมีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี) ๒.๕ ครูมอบหมายนักเรียนทั้ง ๖ กลุ่มเพื่อให้ทดสอบสารอาหารแต่ละประเภท ประเภทละ ๒ กลุ่ม นำผลการทดสอบมาสรุปและอภิปรายผลร่วมกัน (สำหรับสารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตทดสอบเฉพาะ แป้ง) (ครูมีคุณธรรม มีภูมิคุมกันในตัวที่ดีมีความพอประมาณ มีเหตุมีผล นักเรียนมีความรู้ มีคุณธรรม มี เหตุมีผล มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี) ๓) ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (๕๐ นาที) ๓.๑ ผลการทดสอบสารอาหารแต่ละประเภท ดังนี้ การทดสอบ ผลการเปลี่ยนแปลง แป้ง สารละลายไอโอดีนซึ่งมีสีน้ำตาลจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำเงินแกมม่วง โปรตีน สารละลายไบยูเร็ตซึ่งมีสีฟ้าใสจะเปลี่ยนเป็นสีม่วง ลิพิด กระดาษขาวที่ทึบแสงจะเปลี่ยนเป็นโปร่งแสง https://www.youtube.com/watch?v=๔qTn๒๑qpUd๘ https://www.youtube.com/watch?v=jpE-๐EgMqdM๓ ๓.๒ ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับคำถามท้ายกิจกรรม ดังนี้(ครูมีคุณธรรม มีภูมิคุมกัน ในตัว มีความพอประมาณ มีเหตุมีผล นักเรียนมีความรู้ มีคุณธรรม มีเหตุมีผล มีความพอประมาณ มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี มีมิติทางวัตถุ มีสังคม มีสิ่งแวดล้อม มีวัฒนธรรม) ๑) ตัวอย่างพืชแต่ละชนิดที่นำมาทดสอบมีสารอาหารที่สะสมอยู่หรือไม่ และมีในปริมาณที่แตกต่างกัน หรือไม่ ทราบได้อย่างไร (แตกต่างกัน เนื่องจากตัวอย่างพืชที่นำมาทดสอบมีน้ำหนักเท่ากัน จึงสามารถ เปรียบเทียบปริมาณสารอาหารที่พบได้ การทดสอบอาจให้ผลที่แตกต่างกันเมื่อทดสอบในพืชคนละชนิดกัน) ๒) เพราะเหตุใดต้องใช้น้ำแป้งมัน นมจืด และน้ำมันพืชในการทดสอบแป้ง โปรตีน ลิพิด ตามลำดับ (เพราะการใช้ตัวอย่างดังกล่าวเป็นการทำ Positive control เพื่อยืนยันผลการทดสอบของตัวอย่างพืชแต่ละ ชนิดว่ามีแป้ง โปรตีน และลิพิด ตามลำดับ) ๓) เพราะเหตุใดจึงใช้น้ำในการทดสอบด้วย (ใช้น้ำเป็น negative control ทำให้เปรียบเทียบได้ว่าผล การทดสอบที่ได้ควรเป็นเช่นไรหากไม่มีสารดังกล่าวอยู่) กิจกรรมรวบยอด ๔) ขั้นขยายความรู้ (๔๐ นาที) ๔.๑ ครูให้นักเรียนเชื่อมโยงถึงการอภิปรายเกี่ยวกับสารอินทรีย์ที่พบในผลผลิตจากพืชที่ยกตัวอย่าง เช่น เมล็ดกาแฟ น้ำยางพารา น้ำมันหอมระเหย โดยตั้งประเด็นว่า นักเรียนคิดว่าสารอินทรีย์เหล่านี้สามารถ พบได้ในพืชทุกชนิด หรือไม่ (นักเรียนมีความรู้ มีเหตุมีผล) ๔.๒ ครูให้ความรู้เพิ่มเติมว่าในพืชบางชนิดยังมีสารอินทรีย์อื่น ๆ ที่ไม่จำเป็นต่อการเจริญเติบโต โดยตรง เช่น สารคาเฟอีนที่พบในเมล็ดกาแฟ น้ำยางจากต้นยางพารา หรือกลิ่นหอมของดอกไม้บางชนิด แต่มี ความสำคัญในการ ดำรงชีวิตของพืช ช่วยให้มีชีวิตรอด ช่วยให้แพร่กระจายพันธุ์ได้ดี ครูชี้ให้เห็นว่ามนุษย์ นำเอาสารเหล่านี้มาใช้ประโยชน์ใน หลายด้าน (ครูมีคุณธรรม นักเรียนมีความรู้) ๔.๓ นักเรียนดูวีดิทัศน์ เพิ่มเติม เรื่องสารอินทรีย์ในพืช (ครูมีคุณธรรม นักเรียนมีความรู้) https://www.youtube.com/watch?v=l๙ggm๐x๖๒LE ๕) ขั้นประเมินผล (๒๐ นาที) ๕.๑ การทดลองการทดสอบสารอาหารในพืชได้สำเร็จนั้น นักเรียนจำเป็นต้องมีความรู้อะไร (ความรู้) ๕.๒ การทดลองการทดสอบสารอาหารในพืชให้สำเร็จนักเรียนต้องมีคุณธรรมใด(มีคุณธรรม) ๕.๓ เพราะเหตุใดนักเรียนต้องปฏิบัติกิจกรรมทดสอบสารอาหารในพืช(มีเหตุมีผล) ๕.๔ การทดสอบสารอาหารกับอาหาร ผัก ผลไม้ในบ้านเราได้หรือไม่ มีประโยชน์อย่างไร(มีเหตุมี ผล) ๕.๕ การทำการทดลองของแต่ละกลุ่มในวันนี้สำเร็จลุล่วงด้วยดีให้นักเรียนบอกปัจจัยที่ส่งผลต่อการ ทำงานในครั้งนี้(ความพอประมาณ)๔ ๕.๖ การทำการทดลองของแต่ละกลุ่มในวันนี้สำเร็จลุล่วงภายในเวลาที่กำหนด นักเรียนมีการวาง แผนการทำงานอย่างไร(มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี) ๕.๗ ให้นักเรียนเชื่อมโยงสารอินทรีย์ที่พบในผลผลิตจากพืชในท้องถิ่น( วัตถุ) ๕.๘ ให้นักเรียนบอกวิธีการนำสารอินทรีย์ในพืชมาใช้ในท้องถิ่น( วัตถุ ภูมิปัญญา สิ่งแวดล้อม) ๕.๙ หลังจากนักเรียนเรียนรู้เรื่องสารอินทรีย์ในพืช การทดสอบสารอาหารในพืช สารอินทรีย์ในพืช นักเรียนจะปฏิบัติตนในชีวิตประจำวันอย่างไร เพื่อให้การดำรงชีวิตของนักเรียนมีความสัมพันธ์กับสารอินทรีย์ ในพืชในท้องถิ่นมากที่สุดอย่างยั่งยืน( ๒:๓:๔ และ ๓) ๖. การวัดผลประเมินผล ๖.๑ ด้านความรู้ (K) ประเมินจาก ๑. การทดสอบความรู้ (คำถามเพื่อตรวจสอบความเข้าใจเกี่ยวกับสารอินทรีย์ในพืช) ๒. องค์ความรู้ที่นักเรียนสืบค้นข้อมูลและจดบันทึก ๓. สรุปและอภิปรายผลการสืบค้นข้อมูล ๖.๒ ด้านทักษะกระบวนการ (P) ประเมินจาก ๑. การทดสอบสารอาหารในพืชได้ ๒. การนำเสนอข้อมูล ๓. การสำรวจพืชในท้องถิ่น ๖.๓ ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ หรือจิตวิทยาศาสตร์ (A) ประเมินจาก ๑. มีวินัย ๒. ใฝ่เรียนรู้ ๓. มีความซื่อสัตย์ ๔. มุ่งมั่นในการทำงาน ๕. อยู่อย่างพอเพียง ๗. สื่อการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ ๗.๑ หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์ชีวภาพ (ชีววิทยาพื้นฐาน) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔-๖ ๗.๒ สื่อคลิปวีดีโอ เกี่ยวกับการเจริญเติบโตของพืช ๗.๓ สื่อคลิปวีดีโอ เกี่ยวกับสารอินทรีย์ในพืช ๗.๓ สื่อคลิปวีดีโอ เกี่ยวกับสารอาหารในพืช ๗.๔ ฐานข้อมูลจาก internet/ คลังสื่อ DLIT ๗.๕ สวนป่าในโรงเรียน และชุมชนสวาย๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แผ่นที่ ๔ ชุดคำถามกระตุ้นการคิดเพื่อปลูกฝังหลักคิดพอเพียงแผนการเรียนรู้ แผนการจัดการเรียนรู้ เรื่องสารอินทรีย์ในพืช ระดับชั้น ม.๔ เวลา ๓ ชั่วโมง ……………………………………………………………………………………………………………………………….. คำถามกระตุ้นคิดเพื่อปลูกฝังหลักคิดพอเพียงก่อนเรียน Q๑ ครูทักทายนักเรียน และแจกผลไม้ให้นักเรียนชิมคนละลูก เช่น ส้ม มะขาม มะยม กล้วย คนละ ๑ ลูก (ครู มีคุณธรรม นักเรียนมีความรู้) Q๒ การสังเคราะห์ด้วยแสงเป็นกระบวนการที่สามารถนำพลังงานแสงมาเปลี่ยนเป็นพลังงานเคมีเพื่อใช้ใน การดำรงชีวิตของพืช ( / ) (นักเรียนมีความรู้มีเหตุมีผล) Q๓ พืชต้องการน้ำ ออกซิเจน คาร์บอนไดออกไซด์ และแสงเพื่อใช้ในกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงซึ่ง เกิดขึ้นในคลอโรพลาสต์( x ) (นักเรียนมีความรู้มีเหตุมีผล) Q๔ พืชลำเลียงน้ำและธาตุอาหารผ่านทางโฟลเอ็ม เพื่อใช้ในกระบวนการต่าง ๆ รวมทั้งกระบวนการ สังเคราะห์ด้วยแสง จากนั้นจะลำเลียงน้ำตาลที่ได้จากกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงผ่านไซเล็มเพื่อไปใช้ใน ส่วนต่างๆ ของ พืช ( x ) (นักเรียนมีความรู้มีเหตุมีผล) Q๕ น้ำตาลที่พืชสร้างขึ้นบางส่วนจะนำไปสังเคราะห์เป็นสารอินทรีย์หลายชนิด เช่นคาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน กรดอะมิโน เป็นต้น ( / ) (นักเรียนมีความรู้มีเหตุมีผล) Q๖ พืชต้องการน้ำและแสงในการดำรงชีวิต นอกจากนี้ยังต้องการธาตุอาหารชนิดต่าง ๆ ในปริมาณที่ ใกล้เคียงกัน เพื่อให้เจริญเติบโตได้อย่างสมบูรณ์ ( x ) (นักเรียนมีความรู้มีเหตุมีผล) Q๗ พืชต้องการสารอาหารและพลังงานเช่นเดียวกับสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นหรือไม่ ( ต้องการ ) (นักเรียนมีความรู้มี เหตุมีผล) Q๘ จาก ๒.๑ เพราะอะไรพืชจึงต้องการสารอาหาร (เพื่อนำไปใช้ในการเจริญเติบโตและการดำรงชีวิต ) (นักเรียนมีความรู้มีเหตุมีผล) Q๙ พืชสามารถสร้างอาหารได้เองหรือไม่ (ได้) (นักเรียนมีความรู้มีเหตุมีผล) Q๑๐ พืชสร้างอาหารโดยวิธีใด (การสร้างโดยผ่านกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง) (นักเรียนมีความรู้มีเหตุมี ผล) Q๑๑ อาหารที่พืชสร้างได้ คืออะไร(อาหารที่สร้างได้คือ น้ำตาล) (นักเรียนมีความรู้มีเหตุมีผล) Q๑๒ อาหารเหล่านี้ พืชนำไปใช้อย่างไร(ปลายเปิด) (นักเรียนมีความรู้มีเหตุมีผล) Q๑๓ ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม แบ่งคละความสามารถ นักเรียนแต่ละกลุ่มกำหนดและมอบหมายหน้าที่ในกลุ่ม ประธานควบคุมดูแลการทำงาน เลขานุการบันทึกภาระงาน ประสานงาน กรรมการช่วยกันปฏิบัติงานตาม มติของกลุ่ม (ครูมีคุณธรรม นักเรียนมีภูมคุ้มกันในตัวที่ดีมีความพอประมาณ มีคุณธรรม)๖ คำถามกระตุ้นคิดเพื่อปลูกฝังหลักคิดพอเพียงระหว่างเรียน Q๑๔ ครูตั้งประเด็นให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายเพื่อเชื่อมโยงสิ่งที่จะเรียน ดังต่อไปนี้(ครูมีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี) Q๑๕ ให้นักเรียนยกตัวอย่างผลผลิตที่ได้จากพืช ๒) สารอินทรีย์ที่พบในผลผลิตต่าง ๆ ที่ยกตัวอย่างข้างต้นนั้น มีอะไรบ้าง และคิดว่าสารอินทรีย์เหล่านี มีความจำเป็นต่อพืชอย่างไร ให้นักเรียนในแต่ละกลุ่มร่วมกันหา คำตอบ (ครูมีคุณธรรม นักเรียนมีมีเหตุมีผล มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีมีความพอประมาณ มีคุณธรรม) Q๑๖ ครูให้นักเรียนยกตัวอย่าง และตั้งประเด็นให้นักเรียนอภิปรายเกี่ยวกับประเภทของสารอาหารที่ได้รับ จากพืชว่าการรับประทานอาหารเจจะได้รับสารอาหารทุกประเภทหรือไม่ (ครูมีคุณธรรม นักเรียนมีความรู้ มีเหตุมีผล มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีมีความพอประมาณ มีคุณธรรม) Q๑๗ ครูให้นักเรียนชมวีดิทัศน์การเจริญเติบโตของพืชตั้งแต่งอกเป็นเมล็ดจนเติบโตสร้างดอกและผลและตั้ง ประเด็นคำถามกับนักเรียน ดังนี้(ครูมีคุณธรรม นักเรียนมีความรู้ มีเหตุมีผล มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี) ๑) เซลล์พืชมีองค์ประกอบอะไรบ้าง ๒) พืชต้องการสารอินทรีย์อะไรบ้างในการเจริญเติบโต ๓) พืชแต่ละชนิดมีการสะสมสารอินทรีย์ชนิดต่าง ๆ ในปริมาณที่แตกต่างกันหรือไม่ เพื่อ นำเข้าสู่กิจกรรมการทดสอบสารอาหารในพืช Q๑๘ ครูให้นักเรียนเตรียมตัวอย่างพืชมาล่วงหน้า หรือเตรียมตัวอย่างพืชที่ครอบคลุมสารอาหารทุกประเภทที่ ต้องการทดสอบ(ครูมีคุณธรรม มีภูมิคุมกันในตัว นักเรียนมีความรู้มีภูมิคุ้มกันในตัว มีความพอประมาณ) Q๑๙ ครูมอบหมายนักเรียนทั้ง ๖ กลุ่มเพื่อให้ทดสอบสารอาหารแต่ละประเภท ประเภทละ ๒ กลุ่ม นำผลการ ทดสอบมาสรุปและอภิปรายผลร่วมกัน (สำหรับสารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตทดสอบเฉพาะแป้ง) (ครูมี คุณธรรม มีภูมิคุมกันในตัวที่ดีมีความพอประมาณ มีเหตุมีผล นักเรียนมีความรู้ มีคุณธรรม มีเหตุมีผล มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีมีวัตถุ มีสังคม มีวัฒนธรรม มีสิ่งแวดล้อม) Q๒๐ ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับคำถามท้ายกิจกรรม ดังนี้(ครูมีคุณธรรม มีภูมิคุมกันในตัว มี ความพอประมาณ มีเหตุมีผล นักเรียนมีความรู้ มีคุณธรรม มีเหตุมีผล มีความพอประมาณ มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี มีมิติทางวัตถุ มีสังคม มีสิ่งแวดล้อม มีวัฒนธรรม) Q๒๑ ตัวอย่างพืชแต่ละชนิดที่นำมาทดสอบมีสารอาหารที่สะสมอยู่หรือไม่ และมีในปริมาณที่แตกต่างกัน หรือไม่ ทราบได้อย่างไร (แตกต่างกัน เนื่องจากตัวอย่างพืชที่นำมาทดสอบมีน้ำหนักเท่ากัน จึงสามารถ เปรียบเทียบปริมาณสารอาหารที่พบได้ การทดสอบอาจให้ผลที่แตกต่างกันเมื่อทดสอบในพืชคนละชนิดกัน) (นักเรียนมีความรู้ มีคุณธรรม นักเรียนมีเหตุมีผล มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีมีความพอประมาณ) Q๒๒ เพราะเหตุใดต้องใช้น้ำแป้งมัน นมจืด และน้ำมันพืชในการทดสอบแป้ง โปรตีน ลิพิด ตามลำดับ (เพราะ การใช้ตัวอย่างดังกล่าวเป็นการทำ Positive control เพื่อยืนยันผลการทดสอบของตัวอย่างพืชแต่ละชนิดว่ามี แป้ง โปรตีน และลิพิด ตามลำดับ) (นักเรียนมีความรู้ มีคุณธรรม มีเหตุมีผล มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีมีความ พอประมาณ )